Xả thân chống dịch hạch những người đi tiên phong – Phần 1

Trong đời vua Justinien thế kỷ thứ 6, một nửa dân số của đế quốc La Mã phương đông đã chết vì bệnh dịch hạch. Từ năm 1347 đến 1350, chỉ trong 3 năm, một trận dịch hạch đã giết chết 60 triệu người. Từ đó, dịch bệnh khủng khiếp này lại xuất hiện từng thời kỳ, ở mọi lục địa thời Shakespeare, thế kỷ thứ 16 Newton, thế kỷ 17, các ông đã chứng kiến những trận dịch hạch hủy diệt hàng chục vạn người Anh, ngay cả ở Luân Đôn. Con số tử vong vì bệnh quái ác này trên thế giới ước tính còn cao hơn con số người chết của tất cả các cuộc chiến tranh lớn nhỏ cộng lại. Nhiều thế hệ nhà khoa học đã hy sinh thân mình, xông vào vùng dịch cứu chữa người bệnh và nghiên cứu thực địa, tìm cách đẩy lùi và tiêu diệt loại ác bệnh giết người và lây lan nhanh chóng này. Riêng nước Nga từ thế kỷ 18, đã có nhiều người dũng cảm đi tiên phong như thế. Năm 1770, bệnh dịch hạch phát sinh trong các đạo quân Nga đang đánh nhau với quân Thổ Nhĩ Kỳ ở Moldavie. Các thầy thuốc đã ra sức ngăn chặn dịch bệnh nhưng nó vẫn lan nhanh sang Ukraine và Ba Lan, rồi sau mấy tháng, tràn vào Maxcova. Danilo Samoilovitch biết được tin đó khi ông sắp từ biệt trung đoàn Orenbourg, nơi ông là bác sĩ quân y trong chiến tranh Nga Thổ. Những người chứng kiến nói rằng người chết nằm đầy đường, thầy thuốc vì thiếu một số đã đi khỏi thành phố bởi họ không muốn chết. Ngay khi nhận giấy phép rời đơn vị, ông nhằm hướng Maxcova không dừng lại dọc đường. Lúc đó ông mới 25 tuổi. Vừa bị sốt rét, gầy yếu mắt trũng xâu. Nhưng là một người lính, ông còn là một nhà khoa học. Ông đã từng thấy dịch bệnh hoành hành giết chết hàng nghìn người trong chiến tranh. Ông có những ý kiến của ông về nguyên nhân của bệnh dịch hạch nên ông cần kiểm tra tính chính xác của nó bằng cách theo dõi lâu dài, tại chỗ trong lúc dịch bệnh xảy ra. Đến Maxcova, ông được phân về bệnh viện đặt trong tu viện Simon. Có một số bác sĩ không vào phòng bệnh hay thăm khám, đứng xa bệnh nhân hai mét, vừa nói vừa bịt mồm bằng một chiếc khăn tẩm giấm. Nhưng cũng có những thầy thuốc tận tâm. Chẳng hạn I. Pogoretski, O. Laguelski… Ông tập hợp họ lại thành một nhóm hết lòng chăm sóc người bệnh, ở lại lâu với từng người, hỏi han cặn kẽ, ghi chép đầy đủ, quan sát và bắt mạch rất kỹ những người nặng nhất và buộc các y tá thực hiện y lệnh rất gắt gao. Sau nhiều tuần làm việc căng thẳng như trong một trận đấu, ông không còn thì giờ để thở nữa, trong khi đó bệnh nhân lại được mang đến kìn kìn. Dù vậy ông vẫn dành thời gian ngồi kép kín trong phòng, cởi áo bờ lu và cất mớ tóc giả, sắp xếp lại trật tự các chuyện kể của người bệnh và những ghi chép của mình. Ông ghi nhận một điều trong số người khỏi bệnh c những bệnh nhân trước đó đã bị bệnh một lần. Mà số người này lại ít. Đó là một nhận xét chính xác và rất quan trọng. Ý nghĩ của ông lóe sáng, nếu một người đã bị dịch hạch một lần mà còn sống thì anh ta được bảo vệ khỏi bị lây bệnh lần sau, điều đó giống như khi người ta được tiêm chủng không? Các sự việc đó khẳng định rằng sau khi được tiêm chủng người ta không mắc bệnh đậu mùa. Với bệnh dịch hạch nó có xảy ra như thế không? Các bác sĩ và y tá chăm sóc bệnh nhân dịch hạch đã tự nhiễm bệnh này một cách không tự giác. Họ nhiễm bệnh dưới một hình thức suy giảm và gần như không cảm thấy gì đến nỗi sau đó, bệnh không còn nguy hiểm đối với họ nữa. Chính là từ nước Nga thông điệp đầu tiên đến với những xứ sở vừa bị dịch hạch tàn phá quả quyết rằng có thể thắng được bệnh này bằng tiêm chủng và khử trùng chống lây lan. Và các viện hàn lâm nước ngoài, kể cả Pháp đã viết về phát hiện quan trọng của ông, các sách viết về ông cũng thừa nhận ông là người đầu tiên đề xuất phương pháp tiêm chủng chống bệnh dịch hạch. Phương pháp nếu được chấp nhận và thực hiện sẽ là một việc tốt lành đối với loài người. Còn ông không quan tâm mấy đến vinh quang, ông đang mãi mê với những tư tưởng và công việc nghiên cứu.
Hoàng Nguyên Kỳ- Trí Thức Trẻ – số 22 – tháng 4 – 1997.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *