Vài suy nghĩ về thi tốt nghiệp phổ thông 1998

Có 376.800 học sinh ở ba hệ phổ thông trung học, trung học chuyên ban, trung học bổ túc tham dự. Người làm đề thi phải ra 9 môn thi với khung thời gian là 90 phút, 120 phút, 150 phút và 180 phút ở các hệ đào tạo. Sự cố hoãn thi môn toán, cộng thêm lịch thi các môn công bố trên báo chí đã lộ ra những khía cạnh hở sườn đáng lý không xảy ra hoặc nếu xảy ra thì cũng hạn chế phạm vi ảnh hưởng. Trên cơ sở nào lại quyết định 4 môn thi Trung học bổ túc là toán, lý, văn, hóa có thời gian làm bài nhiều hơn 30 phút so với phổ thông trung học, ban A, ban C tôi tự luận, phải chăng ưu tiên cho trung học bổ túc cho thời gian dài để làm bài cho tốt. Hoàn toàn không bởi với đề thi trung học bổ túc, thời gian ấy so với bài ra cũng khá là rắn, không hề giảm nhẹ so với các hệ chuyên ban A về toán lý hóa hay chuyên ban C về môn văn. Điều thứ hai ngày thi khác nhau của cùng một môn toán không có sự trùng hợp một số câu ở phổ thông trung học chuyên ban A, chuyên ban B. Nếu không ra trùng lặp một số của đề thi môn toán, thì hẳn ban A, ban B vẫn tiến hành thi bình thường vào sáng ngày 30 tháng 5 năm 1998. Năm nay có thí điểm xét thẳng đại học kết quả thi Tốt nghiệp phổ thông ở 4 tỉnh, có hạ mức đạt điểm giỏi thi tốt nghiệp phổ thông để xét vào đại học. Phải chăng từ tư tưởng ấy nên một số môn thi ra khá rắn, hoặc còn bất cập lý do nào người ra đề thi môn sinh vật đã không lưu tâm đến hệ phổ thông trung học? Tôi thiết nghĩ thị trường sách giáo khoa đã quá lạm phát. Nên chăng bỏ loại sách này để thực hiện đúng tinh thần học môn nào, thi môn ấy. Loại sách “chuẩn kiến thức” có lời giải sẵn chỉ tạo sự lười biếng cho cả thầy và trò mà thôi. Câu hỏi lý thuyết cho được 1,5 điểm như các năm trước thi tốt nghiệp phổ thông, thi đại học, điểm lý thuyết dao động từ 4 điểm đến 6 điểm. Phần bài tập môn sinh vật quá khó. Bản thân môn văn bậc phổ thông trung học cũng cần phải bàn kỹ. Đành rằng hai đề thi có trong chương trình, có bài tập mẫu. Song người ra đề lấy cả hai đề dạng lạ vào bài thi, hoàn toàn không có lợi cho học sinh và giáo viên. Thầy và trò thường xoáy vào các trọng tâm hay được ra ở nhiều năm trước đây. Ví dụ thơ Bác Hồ thơ Tố Hữu, văn, thơ chống Mỹ, 9 năm kháng chiến hoặc dòng hiện thực phê phán. Một giáo viên văn có kinh nghiệm giảng dạy đã tỏ chính kiến ra một lúc hai đề khác trang quả không có lợi cho học sinh đại trà. Học sinh giỏi khó đạt điểm giỏi. Em Lã Nguyên An đạt giải nhì môn văn lớp 12 toàn quốc tâm sự. Đề ra môn văn chuyên ban C dễ viết hơn đề văn phổ thông trung học. Song để đạt điểm giỏi thì khó xúc cảm. Có một số ông trưởng phòng phổ thông ở các sở giáo dục đào tạo đã tâm sự. Đề thi khối chuyên ban môn chuyên ban mấy năm nay xu hướng dễ hơn đề thi phổ thông trung học. Tôi thầm suy luận, hệ chuyên ban sinh sau đẻ muộn trong môi trường chưa an toàn nên người ra đề có hạ thấp yêu cầu chăng? Kỳ thi năm nay được thừa nhận là tổ chức nghiêm túc. Bạn tôi đi coi thi, đi chấm thi đều phản ánh lại các hiện tượng sau: “Người coi thi vất vả lắm mới thu hết bản Phô-tô thu nhỏ tài liệu của cuốn chuẩn kiến thức. Chất lượng làm bài có phòng điểm toán toàn 7,8 điểm hoặc toàn 2 điểm, 3 điểm. Buồn cười nhất là đúng, sai cũng quá giống nhau như giọt nước. Kết quả tốt nghiệp 100 phần trăm, 98 phần trăm ở một số trường cũng không phải chuyện lạ. Xu hướng những năm tới việc tuyển thẳng vào đại học dựa vào học lực lớp 12 và thi tốt nghiệp sẽ được mở rộng. Đề kỳ thi nghiêm túc an toàn, đánh giá chính xác về chất lượng học sinh tôi xin đề đạt một số ý kiến sau đề kỳ thi tốt nghiệp phổ thông mang tính khách quan nên chăng lập lại cách làm trước đây. Đó là chuyển đổi giáo viên ở các tỉnh ở hội đồng coi thi và chấm thi. Năm nay Bộ cử thanh tra về các địa phương. Lực lượng thanh tra quá mỏng không tránh khỏi cảnh cưỡi ngựa xem hoa. Từ những năm tới hệ thống thanh tra nên chăng có giám thị, giám khảo tỉnh ngoài? Theo tôi nghĩ, tối thiểu Chủ tịch hội đồng coi thi, chủ tịch hội đồng chấm thi, tổ trưởng chấm thi phải là giáo viên tỉnh ngoài. Nhiều năm nay nhà xuất bản giáo dục cho ấn hành cuốn “Chuẩn kiến thức” để phục vụ cho các môn thi. Cuốn chuẩn kiến thức ấy đối với giáo viên có kinh nghiệm thì ít tác dụng bộ phận này thường dạy ở lớp cuối cấp. Đối với học trò thì quả là cứu cánh cho bộ phận học lực trung bình trở xuống. Nạn pho-to thu nhỏ chuẩn kiến thức khá phổ biến. Quả không ngoa tý nào. Anh bạn tôi làm nghề pho-to ở một thị tứ hẻo lánh may sao ở gần trường phổ thông trung học. V tâm sự: “Một năm nghề em làm thất bát triền miên. May sao có kỳ thi tốt nghiệp lớp 9, lớp 12, thi đại học, lượng tiền kiếm trong vòng 20 ngày từ các bản pho to đến tháng 5 đã ăn đủ. Tôi thiết nghĩ thị trường sách giáo khoa đã quá lạm phát. Nên chăng bỏ loại sách này để thực hiện đúng tinh thần học môn nào, thi môn ấy. Loại sách “chuẩn kiến thức” có lời giải sẵn chỉ tạo sự lười biếng cho cả thầy và trò mà thôi. Đề thi trung học bổ túc năm nay bài đại số bê nguyên xi cả 4 câu trong “chuẩn kiến thức”. Nếu làm tốt những điều đã đề cập ở trên, thì kỳ thi tốt nghiệp phổ thông những năm tới tôi xin đề đạt một nguyện vọng của phụ huynh. Thi tốt nghiệp lớp 9 phổ thông trung học không nên xáo trộn học sinh của nhiều trường. Các em học trường nào thi tại trường đó. Sự nghiêm túc của kỳ thi vai trò người coi thi rất quan trọng. Kinh nghiệm thực tế cho hay, yếu tố xáo trộn thí sinh không mang lại hiệu quả. Học trò vẫn liên kết một cách dễ dàng vì đây không phải là kỳ thi vào đại học.
Nguyễn Hồng Xương-Trí Thức Trẻ – số 40 – tháng 10 – 1998.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *