Thang máy biết suy nghĩ!

Các chuyên gia gọi hệ thang máy được lắp trong những ngôi nhà chọc trời mà xây ở New York là loại “thang biết suy nghĩ” do các hệ máy tính điện tử thông minh đời mới điều khiển. Kiểu thang mới sẽ giúp cho giới chủ nhà nhiều khoảng đáng kể về tận dụng và tiết kiệm tối đa các khoảng trống, còn với những người sử dụng sẽ tránh được các nỗi bực mình cố hữu. Qua “Trung tâm máy tính” đặt trong tòa cao ốc, người ta sẽ nắm được sức hiện tải và hướng đi của tất các thang máy trong tòa nhà cùng một lúc như “Trung tâm thương mại quốc tế” cao 110 tầng với hơn 200 buồng thang. Bằng cách này, hệ thang máy “Tinh khôn” sẽ chuyển được hơn là 50% lượng người so với loại bình thường. nghĩa là tiết kiệm được một nửa số thang phải có, giúp giải phóng hàng chục nghìn mét vuông diện tích trống rỗng trị giá hàng chục triệu đô la Mỹ. Đồng thời gian chờ đợi cũng sẽ ít hơn những máy tính chuyên dụng đặc biệt cho biết tầng nào có người đang chờ thang nhiều nhất và tầng đó sẽ nhận được sự ưu tiên ngay. Thang máy xuất hiện lần đầu trong năm 1853 qua sáng chế của Otis – một cựu công nhân xây dựng, khi ấy chẳng ai biết nổi ra phát mình này sẽ được áp dụng đến đâu. Otis tự trình bày sáng kiến của mình một cách tự tin và giải thích khi có trụt trặc với hệ thống phanh ra sao, nhằm giữ cho buồng thang khỏi rơi xuống theo quán tính cũng như lực hút. Vài thập niên sau, hai kỹ sư người Đức Phriđric Cone và Verner Phon Siemens đã tạo ra loại thang đáp ứng được yêu cầu của nền kỹ thuật hiện đại. Tới năm 1880 Siemens dùng loại thang gắn động cơ đầu tiên, mở đường cho việc áp dụng đại trà các kiểu thang điện chuyên chở mọi vật lên cao. Giới kỹ sư của thế kỷ này chỉ còn việc lắp đặt thiết bị điện tử và tăng vận tốc thang máy đến độ cho phép tối đa (bằng mức “ù tai” khi các phi cơ siêu âm hạ và cất cánh), nhắm tói mục tiêu vận chuyển từ 4 đến 5 vạn người trong một giờ với một nhà chọc trời 100 tầng cùng 200 thang máy. Nhưng thang máy kiểu cũ đôi khi hướng về các tầng chẳng có ai đợi cả và nhiều khi: Một anh chàng nghịch ngợm nào đó, trước khi ra cửa nhấn mọi nút và thang cứ việc đi tuần hết từ tầng này đến tầng khác…. Các kỹ sư người Nhật của hãng Fudjitec đã loại trừ các khả năng trên bằng cách lắp thêm thiết bị đo sức nặng mặt sàn buồng thang (đã được dùng trong hệ thang hiện đại) và ở Trung tâm điều hành đèn sáng, báo hiệu thang trống hay chỉ co một người, thang liền được lao thẳng xuống tầng trệt. Có cả các thiết bị đo độ ấm cơ thể người cũng như tầng nào đông người đợi nhất. Đồng thời trang cũng sẽ không đến những tầng có hiệu gọi, nhưng thực ra người gọi đã bỏ đi. Lượng thông tin chỉ huy phức tạp của hệ thang máy mới được các máy tính điện tử giúp sức. Nhiều thang chỉ chịu vận hành qua quá trình phân tích một cách lô gich trong vòng một phần nhỏ không đáng kể của giây đồng hồ. Kết quả đem lại thực sự mãn nguyện cho giới chủ nhà cũng như người sử dụng. Hiện các kỹ sư đang tìm tòi phát minh hệ thang máy thông minh hơn, tỉ như biết được chiều thứ sáu lượng người xuống nhiều hơn là lên và ngược lại vào sáng thứ hai hàng tuần. Ông Martin Moocer của hãng chuyên sản xuất thang máy Otis Elivaters nói lên niềm mong ước của các nhà chế tạo: “Hệ máy tính điều khiển thang máy cần phải biết rõ mọi thói quen của người dùng luôn thay đổi ngày nay qua ngày khác hoặc tuần này qua tuần khác và phải tập vận trình tương ứng với mọi đòi hỏi của họ”.
Quang Trần – Trí Thức Trẻ – số 12 – tháng 6 – 1996.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *