Telemedicine dịch vụ y tế qua mạng vi tính

Ngày nay công nghệ tin học đã và đang phát huy tác dụng mạnh mẽ của nó lên tất cả các lĩnh vực đã áp dụng rất thành công công nghệ tin học là y tế. Tri thức trẻ xin giới thiệu cùng bạn đọc một dự án y tế có tên Telemedicine đang được triển khai khá thành công ở một nước láng giềng khá gần ta là Thái Lan. Hy vọng rằng các bác sĩ và người dân Việt Nam trong một tương lai gần sẽ có được một dịch vụ tương tự như vậy nhờ áp dụng tiến bộ của công nghệ tin học nước nhà. Dự án sử dụng những tiến bộ của công nghệ thông tin và máy tính, liên kết được các bác sĩ ở các vùng khác nhau cho phép họ chia sẻ trao đổi với nhau những kiến thức chuyên môn y tế cần thiết. Một hệ thống máy tính nối liền 62 trung tâm y tế bao gồm 19 viện trung ương, và các bệnh viện tỉnh trên cả nước. Bộ y tế Thái Lan đã giành một ngân quỹ 110 triệu bạt Thái Lan để thiết lập một hệ thống hội thảo thấy hình, hệ thống máy tính và các thiết bị thông tin cho dự án này. Mỗi một trung tâm trong hệ thống mạng được trang bị hai ti vi 29 inch, một camera, một scanner, một video cassette, một microphone và các thiết bị chuyển tiếp hình ảnh truyền qua vệ tinh với tốc độ là 4,5 megabit trong một giây. Hiện nay bộ y tế Thái Lan có thể thực hiện các cuộc họp, hội thảo từ xa thời gian thực với bất kỳ một bệnh viện công nào trên cả nước. Điều này đồng nghĩa với việc tiết kiệm thời gian và tiền bạc so với các cuộc họp truyền thống trước đây, bởi vì họ sẽ không phải đến tập trung tại bộ để họp nữa. Các cuộc hội chuẩn khẩn cấp cũng sẽ được thực hiện qua hệ thống này, các bác sĩ ở các vùng khác nhau có thể cùng nhau trong bất cứ ca bệnh nào qua hệ thống mạng. Narong Kestiprsdith, giám đốc cơ quan công nghệ thông tin của Bộ y tế Thái Lan nói rằng “Thiếu bác sĩ là vấn đề chính của chúng tôi, nhưng với hệ thống telemedicine chúng tôi đã có thể giải quyết được vấn đề, chúng tôi có thẻ tập hợp được các tài nguyên y tế cũng như phân phối các dịch vụ y tế thông qua mạng. Như vậy mọi người đều có thể có được các lời khuyên của bác sĩ một cách bình đẳng như nhau không phân biệt họ đang ở đâu. Trong giai đoạn đầu của dự án, các bác sĩ có thể hội chuẩn từ xa với nhau ở ba hệ thống, X quang từ xa, tim mạch từ xa và bệnh lý học từ xa. X quang từ xa và tim mạch từ xa sẽ là một công cụ đắc lực cho các bệnh viện cấp huyện nơi rất thiếu các bác sĩ chuyên ngành để phân tích và làm sáng tỏ các kết quả chụp X quang và tim mạch. Các bác sĩ có thể gửi bản chụp X quang hay biểu đồ điện tim qua mạng đến các bác sĩ chuyên ngành để phân tích và lấy các phương pháp điều trị thích hợp. Các máy chụp X quang và điện tâm đồ phải được nối với máy tính để cất giữ các kết quả dưới dạng số hóa sau đó truyền lên mạng. Ở một số bệnh viện cấp tỉnh đã được trang bị hệ thống bệnh lý học từ xa cho phép các bác sĩ có thể gửi các tấm ảnh chụp tế bào hoặc mẫu xét nghiệm máu đến các bệnh viện khác có phòng thí nghiệm phân tích. Hệ thống này bao gồm một camera nhỏ được gắn vào một kính hiển vi. Bộ Y tế Thái Lan cũng đang xúc tiến việc thiết lập một hệ thống dịch vụ thông tin trên mạng giúp cho các bác sĩ có thể tìm kiếm các thông tin cần thiết về bệnh học, về dược phẩm, dược lý, chăm sóc bệnh nhân, kế hoạch về sức khỏe, các bệnh tim và thận. Các bức ảnh số hóa từ hệ thống này có độ phân giải cao giúp các bác sĩ có thể đọc một cách rõ ràng qua mạng. Việc hội chuẩn thực qua mạng máy tính giúp các bác sĩ có thể trao đổi, tranh luận các bác sĩ có thể trao đổi, tranh luận trực tiếp với nhau bằng cả âm thanh và hình ảnh. Toàn bộ các phim chụp x quang liên quan, các thông tin về tim mạch hoặc các mẫu xét nghiệm mô sẽ được lưu giữ qua máy tính và truyền qua mạng đến màn hình của các bác sĩ trong nhóm hội chuẩn. Trong giai đoạn đầu, việc hội chuẩn này sẽ được lên kế hoạch cụ thể trước giúp cho các bác sĩ ở các bệnh viện đều có điều kiện tham gia. Các chuyên gai đầu ngành sẽ trực tiếp tham gia trong các cuộc hội chuẩn này và sẵn sàng trả lời bất cứ hỏi nào. Ngành y tế Thái Lan hy vọng sẽ cung cấp dịch vụ hội chuẩn từ xa khẩn cấp trên mạng trong năm tới cho phép các bác sĩ ở bất cứ bệnh viện nào trên toàn quốc đều có thể yêu cầu trợ giúp khẩn cấp qua hệ thống này. Tuy nhiên, việc hội chuẩn từ xa thời gian thực có chi phí khá dài và đòi hỏi phải có sự hẹn trước và sắp xếp thời gian từ các bên tham gia một cách chính xác. Một phương pháp rẻ hơn là các bác sĩ có thể trao đổi với nhau qua hệ thống thư tín điện tử, với hệ thống này các bác sĩ có thể mô tả bệnh lý, một số thông tin cá nhân hay lịch sử bệnh nhân cùng các file chụp x quang hoặc kính hiển vi gắn kèm qua mạng, các chuyên gia về lĩnh vực này sẽ trả lời song tất nhiên thời gian này sẽ trả lời song tất nhiên thời gian sẽ chậm hơn phương pháp hội chuẩn từ xa thời gian thực. Với các trường hợp không khẩn cấp thì đây là một phương pháp đơn giản và rẻ tiền hơn rất nhiều. Nó sẽ không đòi hỏi một đường truyền tốc độ cao, thậm chí hoàn toàn có thể thực hiện qua mạng điện thoại có thể thực hiện qua mạng điện thoại dân dụng và các bác sĩ có thể gửi yêu cầu trợ giúp bất cứ lúc nào và bất cứ ở đâu (tất nhiên phải có máy tính nối mạng và file không tin cần trao đổi). Bộ y tế Thái Lan trong giai đoạn đầu của dự án sẽ khuyến khích các bác sĩ sử dụng thư điện tử trong công việc hội chuẩn. Hiện nay họ đã thiết lập ba hội tình nguyện sẵn sàng cung cấp chuẩn đoán bệnh qua e mail ở ba lĩnh vực x quang, da liễu và tim mạch. Bên cạnh đó, Bộ Y tế Thái Lan sẽ sử dụng hệ thống mạng này vào mục đích giáo dục đào tạo, hy vọng sẽ góp phần tăng được mức hiểu biết về y tế cá nhân trên toàn quốc. Việc đào tạo từ xa sử dụng tính năng của hệ thống hội đàm video từ xa sẽ tạo điều kiện cho các trung tâm y tế ở các vùng xa xôi có khả năng tham gia các khóa đào tạo do ngành y tế tổ chức. Hiện nay họ đang thiết lập các khóa đào tạo do ngành y tế tổ chức. Hiện nay họ đang thiết lập các khóa đào tạo có sự phối hợp giữa các trường đại học y khoa trên cả nước. Bộ Y tế Thái Lan cũng đang xúc tiến việc thiết lập một hệ thống dịch vụ thông tin trên mạng giúp cho các bác sĩ có thể tìm kiếm các thông tin cần thiết về bệnh học, về dược phẩm, dược lý, chăm sóc bệnh nhân, kế hoạch về sức khỏe, các bệnh tim và thận. Ngược lại các bác sĩ cũng sẽ cung cấp được cho các bệnh nhân các lời khuyên, các hướng dẫn về điều trị bệnh cũng như các kiến thức về y học theo yêu cầu của họ mà không bị giới hạn về khoảng cách địa lý (Dịch từ Byline theo Nation).
Nguyễn Việt Hùng-Trí Thức Trẻ – số 41 – tháng 11 – 1998.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *