Tâm lý học thuốc bổ và nguyên nhân gây bệnh

Những tình cảm tiêu cực như tâm trạng bực bội thường nhật do nguyên cớ khó chịu nào đó đối với sức khỏe không ít tác hại hơn so với sự bất hạnh thực sự. Thí dụ như cái chết của người tân hay sự nghiệp làm ăn đổ vỡ.
Theo giáo sư Richard Lazarus thuộc trường Đại học tổng hợp Berkelly của Mỹ, những phiền toái vụn vặt như thế lại chính là thủ phạm dẫn đến cái chết gậm nhấm từ từ. Thí dụ điển hình của phiền toái vụ vặt mà giáo sư R. Lazarus dẫn giải là những cú điện thoại đổ vào thời điểm khi chúng bận bù đầu, ông khách không mời đổ bê tông lúc chúng ta chuẩn bị ra khỏi phòng làm việc… Tình cảm tiêu cực hậu quả của li dị, thí dụ có thể dàn trải ra hàng trăm cú stress nhỏ, thường nhật. Còn trạng thái bị chọc tức liên tục là cội nguồn phong độ tồi tệ, dẫn đến suy sụp sức khỏe. Những nghiên cứu được thực hiện trong 20 cảnh sát ở Florida chỉ rằng, đầy kịch song stress thảng hoặc liên quan đến vụ, thí dụ truy bắt tội phạm thường ít mệt mỏi và dễ chịu hơn công việc đơn điệu, nhẹ nhàng nhưng không thích thú, thí dụ như ngồi bàn giấy. Theo nhà tâm lý học Arthur Stone ở New York, trong thời gian từ 3 đến 5 ngày nếu là nạn nhận của những phiền toái vụn vặt, bạn sẽ rất dễ bị viêm đường hô hấp. Thủ phạm thường là mâu thuẫn với vợ hoặc chồng, con cái, đồng nghiệp, căng thẳng trong cơ quan xí nghiệp và những vấn đề cá nhân. Tiến sĩ Jenice Kiecolt Glaser, nhà tâm lý học thuộc trường Đại học Tổng hợp bang Ohio xác định được rằng sau mỗi vụ cãi, vã trong gia đình, khả năng đề kháng của cơ thể cả vợ và chồng đều suy giảm đáng kể, còn stress lúc thi cử tạo nên những lỗ hổng trong hệ thống đồng hóa của sinh viên. Hoạt động căng thẳng của các doanh nghiệp khi thực hiện những phi vụ làm ăn lớn là thủ phạm đặc biệt nguy hiểm đối với bệnh tim. Theo Journal of American Medical Association họ là đối tượng bị nguy cơ bệnh tim mạch 7 lần lớn hơn người bình thường. Những nghiên cứu cũng khẳng định rằng, hành vi nuốt hận gây tổn thương cho sức khỏe lớn hơn việc để bùng nổ phản ứng bột phát. Không hiếm kỷ niệm đau buồn có thể để lại dấu vết suốt cuộc đời. Với nữ bệnh nhân hen suyễn, thí dụ, sẽ xuất hiện hiện tượng suy sụp dung lượng lá phổi tức thì, khi nhìn lại tấm ảnh chụp đám tang người cha.
Tâm lý học cuộc sống
Các nhà tâm lý học đánh giá rằng, ít nhất là 50% bệnh nhân gõ cửa bác sĩ cho thấy dấu hiệu bệnh tật chủ yếu vì hậu quả rối loại cảm xúc. Tình cảm giữ vai trò quan trọng trong quá trình xuất hiện một số bệnh đường tiêu hóa, huyết áp cao, đau cột sống, viêm da, béo phì và hen suyễn. Trong thời gian điều trị bệnh lao phổi, việc duy trì không khí bình an có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bất cứ tình huống căng thẳng nào cũng hạn chế khả năng lành bệnh, thậm chí còn khiến bệnh tình trầm trọng hơn. Trạng thái tâm lý người bệnh cũng đóng vai trò quan trọng đối với bệnh tiểu đường. Không có gì lạ, khi nhóm tác giả, cuốn sách Tâm lý học và cuộc sống phỏng đoán rằng, không ít trường hợp hiệu quả điều trị của thuốc chỉ chiếm là 50%, 50% còn lại là vai trò của trạng thái tâm lý. Hiện nay người thầy thuốc giỏi không chỉ quan tâm đến cá nhân người bệnh, mà cả điều kiện tình cảm xã hội của họ. Yếu tố tâm sinh lý có thể tác động đến quá trình phát triển của bệnh tật. Kết quả một công trình nghiên cứu khẳng định rằng, những nữ điện thoại viên 12 lần nhiều hơn đối tượng khác là nạn nhân các bệnh đường hô hấp. Họ hay bị ốm đau nhất bởi hàng ngày phải gánh chịu quá nhiều sức ép tâm lý và thể lực thí dụ như stress và virut những nhân tố dường như không gây nên rối loạn trầm trọng một cách riêng rẽ. Tuy nhiên, khám phá đáng ngạc nhiên hơn là mối nghi ngờ rằng, những vết thương tình cảm thời ấu thơ có thể là một trong những thủ phạm gây bệnh ung thư hoặc bệnh máu trắng. Như Tiến sĩ L. Leshan viết trên tạp chí Annals of the New York Academy of Sciences, trong 450 bệnh nhân ung thư, mà ông nghiên cứu, có tới 72% so với 10% bệnh nhân không ung thư là nạn nhân của những nỗi đau tình cảm thời ấu thơ.
Dẫu có thể né tránh, bạn cũng không thể loại trừ mọi tình huống phiền toái vụn vặt. Thế nên, khả năng ứng phó hữu hiệu với stress vẫn là phương pháp tự vệ tốt nhất. Trong mọi trường hợp, cần phải duy trì thái độ bình tĩnh, ôn hòa. Giống như áp lực thái quá đổ lên đầu người ốm nặng để anh ta huy động tất cả sức mạnh chiến thắng bệnh tật có thể gây hậu quả trái ngược với mong muốn, trạng thái hoảng loạn khi gặp nguy hiểm, cũng có tác hại như thế. Như tiến sĩ Irving Janis chứng minh trong cuốn sách: “Psy Pological stress, sự sợ hãi thái quá có thể gây tác hại đối với sức khỏe lớn hơn cả bản thân tác động của bệnh tật. Tất cả đều cho thấy rằng, trạng thái lo âu vừa phải”, đúng lúc có tác dụng huy động cơ thể đối nhiều có hiệu quả với mọi thách thức, thí dụ với người bệnh trước ca phẫu thuật. Theo tiến sĩ I. Janis mức lo ấu ra phải giúp bệnh nhân kế hoạch phản ứng của cơ thể, hạn chế stress và tạo ra đột dạng đề kháng cảm xúc. Quá dẫn đến những phản ứng sinh lý phức tạp, không thể kiểm soát được, có hại cho sức khỏe. Ngược lại, nếu hoàn toàn thờ ơ, không có cảm giác lâu, cơ thể sẽ đối đầu với hậu quả tồi tệ hơn. Thế mới biết bản chất đỏng đảnh của tâm lý con người.
BS Bích Thủy – Trí Thức Trẻ – số 24 – tháng 6 – 1997.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *