Sự tích Đình cũ

Làng Đa Sỹ cũng như nhiều làng quê Việt Nam khác rất chú trọng đến ngôi Đình. Có lẽ từ thuở làng còn mang tên Huyền Khê, Đan Sỹ, các cụ đã xây dựng một ngôi Đình ở giữa khu dân cư (xóm Bắc bây giờ), mà những người dân Đa Sỹ từ năm 1960 về trước ai cũng biết ngôi Đinh đó, nhân dân gọi là Đình cũ để phân biệt với ngôi Đình hiện nay ở đầu làng. Đình cũ nằm ở: phía Đông giáp ao nhà cụ Quản nay là nhà bác Kiến Huyên, phía Nam là quán hát Trống quân và đường làng đi từ cổng Danh ra chợ Đan, phía Tây là đường ngõ vào nhà cụ Lý Nghĩa và nhà thờ họ Hoàng, phía Bắc là ao nhà cụ Tuân.

Đình cũ kiến trúc không mấy kiểu cách. Đó là toà nhà 3 gian, tường hồi bít đốc, nằm dọc tọa Đông hướng Tây. Mặt tiền không có Nghi môn mà thay vào đó là bể chứa nước mưa, cùng bức cuốn thư Long vân khánh hội. Sân trước rộng chừng 3m x 3m. Gian ngoài là gian đại bái, sát góc kê một chiếc phản nằm vào sâu là gian thứ hai và gian thứ ba để thờ. Thuở nhỏ tôi đã được theo thầy tôi năm ấy (1948) làm Chủ tế của làng, hàng ngày phải đến Đình cũ nhang đăng, quét dọn và ngủ lại trông nom, tôi thấy đò thờ ờ bên trong đom giản, không nguy nga bang ở Đình và Miếu. Sau khi hoà bình lập lại (1954) việc thờ cúng và công việc ở Miếu Đình có trễ nải. Vào những năm 60 của thế kỷ trước nhiều người đã chiếm dụng các nơi này. Đình cũ cũng bị tình trạng ấy.

Nay toàn bộ đất đai thuộc toà Đình cũ là nhà ông Nội Tín ở. Toà Đình cũ đã không còn, nhưng cổ nhân vẫn kể chuyện ngày xưa đám rước của làng tổ chức vào tháng Giêng, khi ấy chưa có kiệu, chỉ rước Long đình. Đám rước khởi hành từ Miếu, ra khỏi khu vực Miếu rẽ phải theo đường cỗi chùa, rẽ trái vào đường Mã đậu, rẽ trái tiếp vào đường ngõ cụ Ba Lung, ra tới hòn Đá Mốc rẽ vào Đình cũ. Ngày rước dã về Miếu đi ngược lại.

Vì Đình là ngôi nhà chung của cả cộng đồng. Ngôi Đình cũ không đảm đương nổi chức năng vừa để tế lễ vừa để hội họp cho một làng đã phát triển trơ thành trung tâm văn hoá của tổng Thượng Thanh Oai. Đình hiện nay được xây dựng để đảm nhận các chức năng của Đình cũ và nhiều chức năng mới hơn như là trụ sở hành chính của làng và của tổng, vềviệc xây dựng Đình thì có hai ý kiến. Một cho là làng đã bắt đầu khởi dựng từ đầu thế kỷ 18 và đại tu lần đầu tiên vào đầu thế kỷ19. Lại có ý kiến nói rằng đầu thế kỷ 19 khi cụ án Nguyễn Bá Xuyến phò Nguyễn Ánh có công lớn đã trở về Đa Sỹ tậu 2 khu đất rộng và nói với dân làng là xin cống hiến một trong hai khu đất ấy để làng làm Đình. Tuỳ làng chọn một, khu còn lại thì Cụ xây dinh và nhà ở cho gia đình Cụ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *