Minh Triết của thuyết mờ – phần 1

Mặc dù tập hợp mờ được phát minh ra từ hơn 30 năm về trước năm 1965, song những ứng dụng của nó mới chỉ xuất hiện trong những năm gần đây. Lý thuyết mờ dang được ứng dụng rộng rãi trong nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, tâm lý, xã hội, giáo dục, quân sự… thậm chí: những máy giặc quần áo, máy thu hình, tủ lạnh, bàn là… được chế tạo và vận hành theo nguyên lý mờ đã xuất hiện ở rất nhiều gia đình trên thế giới!.
Vấn đề thời thượng chỉ vài năm nữa, nếu như bạn cần mua sắm một thứ đồ gia dụng, việc đầu tiên là sẽ phải tìm hiểu: trong sản phẩm đó có lắp đặt thiết bị điều khiển mờ hay không. Bởi lẽ sản phẩm mờ có những tính năng ưu việt mà các sản phẩm chế tạo theo phương pháp truyền thống không thể nào sánh kịp!. Tập mờ, lô gich mờ, toán học mờ, tư duy mờ, lý thuyết mờ, kỹ thuật mờ… gần đây đã trở thành vấn đề của thời thượng một vấn đề được đông đảo dân chúng quan tâm. Thế nhưng đối với đại đa số bạn đọc ở nước ta, lý thuyết mờ vẫn là thứ hết sức mơ hồ, xa lạ, ở nước ta, lý thuyết mờ mới chỉ thường được bàn luận tới trong giới học thuật. Người bình thường muốn tìm hiểu vài điều sơ giản những vấn đề thiết yếu có liên quan đến sinh hoạt hàng ngày, sẽ khó có thể kiểm tra được tài liệu thích hợp. Sách báo về tập mờ viết bằng tiếng Việt rất ít. Ngoài những giáo trình cho sinh viên khoa toán, dưới dạng phổ thông, theo chúng tôi được biết, nó mới chỉ được trình bày trong bộ sách Tích hợp văn hóa Đông Tây cho một chiến lược giáo dục tương lai của giáo sư Nguyễn Hoàng Phương. Thế nhưng, những người có trình độ văn hóa phổ thông trung học hoặc đại học về khoa học nhân văn mà đọc chương một số điểm sơ đẳng và lần thử lửa! Bởi lẽ trong sách chủ yếu là công thức toán học nên rất khó lắm bắt được những tư tưởng cốt lõi của lý thuyết tập mờ. Thực ra, ý tưởng của lý thuyết mờ không đến nỗi khó hiểu như người ta vẫn tưởng. Thậm chí còn rất gần gũi với sinh hoạt hàng ngày.
Cuộc sống vốn dĩ rất mờ
Chúng ta bắt đầu bằng ví dụ đơn giản. Hãy thử hình dung, nếu như một cô gái đang tìm kiếm bạn đời, đưa ra các tiêu chuẩn… bạn trai 30 tuổi, cao 1,7 mét, cân nặng 60 cân, tốt nghiệp đại học ở Mỹ biết thưởng thức âm nhạc, thường trú tại Hà Nội, có nhà 2 buồng, cha mẹ không sống ở Hà Nội, biết nấu các món u… Hiển nhiên là điều kiện đưa ra càng rõ ràng, càng cụ thể, thao tác sẽ càng khó khăn hơn! Ngược lại nế như những điều kiện như trên được diễn tả như sau: “…. Bạn trai dưới 30 tuổi, chiều cao trên trung bình, học lực cao đẳng, yêu văn nghệ, biết làm việc nhà…” thì hy vọng tìm được người bạn đời vừa ý có lẽ sẽ dễ thực hiện hơn rất nhiều. Đó là vì trong thông báo thứ hai, cô bạn của chúng ta đã sử dụng đến phương pháp tư duy mờ. Qua thí dụ đơn giản đó, có thể cảm nhận cái mờ rất phổ biến, cuộc sống vốn dĩ rất là mờ. Và cách suy nghĩ phương thức tư duy của con người cũng rất là mờ. Tư duy của con ngời thường rất đại khái trong đó có rất nhiều cái mờ. đó là một chân lý dường như là hết sức hiển nhiên. Có điều, chân lý càng hiển nhiên lại càng khó phát hiện. Để nhận được điều đó, để nhận biết được cách suy nghĩ của chính mình, nhân loại đã phải tốn hàng nghìn năm lịch sử…
Tất Hùng – Trí Thức Trẻ – số 26 – tháng 8 – 1997.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *