Lao thảm họa không chỉ của dân nghèo – Phần 1

Bác sĩ Ngoạn, chuyên gia hàng đầu về bệnh phong (hủi, cùi) ở Viện Lào và các bệnh về phổi, kể hai tháng trước tôi đã phải chứng kiến cái chết dường như rất phi lý của anh bạn. Chết không phải vì AIDS, ung thư… hay tai nạn đột tử. Không phải vì nghèo, thiếu tiền thuốc thang. Càng không phải vì trí thức thấp kém, bởi anh là kỹ sư, gia đình có tới ba bác sĩ. Trước đó khá lâu, có lần anh gọi điện cho tôi bảo rằng: “Ngoạn ơi, không hiểu sao, dạo này mình gầy rộc kém ăn, hay sốt về chiều, đêm ngủ cứ vã mồ hôi?”. Tôi hỏi: “Cậu có bị ho không?”. Đáp: “Có. Ho khạc đã vài ba tuần.
ghi chép: Ngọc báu
Nhiều lúc ngực đau nhói. Nhất là mỗi khi hít thở sâu”. “Có lẽ cậu bị lao rồi”. “Thế Ngoạn kê đơn, mình tự mua thuốc, điều trị”. Tôi đáp: “Nếu cậu bị bệnh phong, tớ có thể giúp cậu. Còn lao không phải chuyên môn của tớ. Tốt nhất, cậu nên đến ngay bệnh viện”. Bạn tôi miễn cưỡng, ậm ừ. Cúp máy. Bẵng đi thời gian dài. Nghe tin bạn chết vì lao, tôi bàng hoàng, choáng váng… Đã hơn 114 năm kể từ ngày nhà bác học Robert Koch phát hiện ra trực khuẩn gây bệnh lao (ngày 23 tháng 3 năm 1882, viết tắt là BK), rất nhiều thuốc chống lao hiệu quả đã ra đời, nhưng tại sao lại xảy ra cái chết dường như rất phi lý như trên? Tôi mang câu hỏi đến với giáo sư, bác sĩ Nguyễn Việt Cổ, chủ nhiệm chương trình chống lao quốc gia. Nhà khoa học với kinh nghiệm trên ba thập kỷ chiến đấu với bệnh lao, chậm rãi giải thích. Đó chính là một trong những đặc điểm khác thường, mới xuất hiện của đại dịch. Một khi điều trị không đúng, nó còn nguy hiểm hơn cả không chữa chạy gì. Vì sao vậy? Bởi do sự xuất hiện các chủng kháng nhiều thuốc của vi khuẩn lao trong những năm gần đây. Hiện tượng này xảy ra vì bệnh nhân dùng thuốc chống lao không đúng (hoặc theo công thức thiếu hoàn chỉnh, hoặc điều trị không hợp lý. Một khi bệnh lao phát triển ở những đối tượng như thế, bệnh sẽ rất khó chữa và hậu quả phổ biến là tử vong. Anh kỹ sư nọ thiệt mạng chắc hẳn vì sự thừa khả năng chạy thuốc, nhưng lại thiếu kiến thức cần thiết về cơ chế điều trị lao. Chủ quan, ỷ vào người nhà là bác sĩ nhưng không phải chuyên khoa, điều trị không đúng, nên kết cục đau đớn như thế. Vậy mới có chuyện tưởng như nghịc lý: Dẫu nhân loại gần như đã đặt một chân vào thế kỷ 21, nền văn minh, khoa học kỹ thuật và sự giàu có vật chất của thế giới đã cao hơn nhiều lần, thuở ông Koch tìm ra thủ phạm bệnh lao, Tổ chức y tế thế giới (WHO) phải ra khuyến cáo “Bệnh lao là vấn đề khẩn cấp toàn cầu”!. Trong các bệnh nhiễm trùng, lao là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Tính trung bình, cứ mỗi giờ, theo số liệu mới nhất của WHO, hành tinh chúng ta lại xuất hiện thêm 3.600 người bị nhiễm BK. Hiện nay, khoảng 1/3 dân số toàn cầu là 1,7 tỷ người, đang là nạn nhân của con bệnh. Trong thập kỷ tới, nếu không có những biện pháp ngăn chặn hữu hiệu, ước độ 300 triệu người nữa sẽ bị nhiễm lao, 90 triệu sẽ bị chết vì nó.
N.B – Trí Thức Trẻ – số 10 – tháng 4 – 1996.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *