Làng cổ Đa Sỹ – Hà Tây

Ai về quê lụa Hà Đông

Ghé thăm Đa Sỹxuôi dòng Nhuệ Giang

Ngay Hà Đông, một đoạn đường

Đến làng văn hiến – cổ danh hương rồi

Đa Sỹ nằm cách thành phố Hà Đông chừng lOOOm về phía Đông Nam, là một trong hai làng hợp thành xă Kiến Hưng, thành phố Hà Đông, tỉnh Hà Tây. Theo sách Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19 thì thuở ấy Đa Sỹ đã là đơn vị hành chính cấp xã – một trong bốn xã của tổng Thượng Thanh Oai (Thượng Thanh Oai xã, Trung Thanh Oai xã, Đa Sỹ xã, Triều Khúc xã), gồm 9 làng: cầu Đơ, cầu Trì, Yên Phúc (Dộc Ốc) thuộc xã Thượng Thanh Oai; Xa La, Yên Xá (Đơ Bùi), Mậu Lương thuộc xã Trung Thanh Oai; xã Đa Sỹ, xã Triều Khúc và trang Văn Quán. Đa Sỹ đã là trung tâm văn hoá – kinh tế của tống Thượng Thanh Oai từ bấy giờ, với chợ Đan Sỹ trên bến dưới thuyền và Văn chỉ nguy nga thờ các Tiên Hiền của cả Tổng.

Đa Sỹ nằm ỡ vị trí: phía Bắc giáp sông Nhuệ bên kia là Xa La, bên này là Hà Trì xưa còn gọi là cầu Trì. Phía Đông là sông Nhuệ và làng Mậu Lương. Phía Nam là cánh đồng Cự Đà, Khúc Thuỷ (xã Cự Khê, huyện Thanh Oai) và Nhân Trạch, Văn Nội (xã Phú Lãm, thành phố Hà Đông). Phía Tây là Văn La, Văn Phú (xã Văn Khê, thành phố Hà Đông) và Cầu Đơ, Hà Trì (phường Hà cầu, thành phố Hà Đông).

Đa Sỹ xưa có tổng diện tích công – tư điền, thổ là 532 mẫu 4 sào 14 thước 5 thốn (Bắc Bộ) trong đó:

+ Công điền 74 mẫu 3 sào 2 thước 7 thốn

+ Tư điền 395 mẫu 2 sào 11 thước 7 thốn

+ Ruộng chùa Miếu 6 mẫu 2 sào 5 thước 9 thốn

+ Đất ở, ao, vườn, Vườn học 56 mẫu 6 sào 9 thước 2 thốn

+ Đất tha ma 1 mẫu 4 sào

+ Đất gò đồng ở ngoài đồng 2 mẫu 4 sào 4 thước

Nhân khẩu của Đa Sỹ qua các thời kỳ đến nay không nắm rõ, con số gần đây nhất khi xây dựng Quy ước làng văn hoá (2006) cho thấy có trên 6000 người với trên 1000 hộ dân.

Đa Sỹ nằm ở phía Tây Nam kinh đô Thăng Long, cáchQuốc Tử Giám theo đường chim bay chỉ 5000 – 6000m, theo đường bộ chỉ khoảng 8 cây số.

Giao thông từ Đa Sỹ đi các nơi từ xa xưa đến nay vẫn chủ vếu là thuỷ – bộ, đường thuỷ có sông Nhuệ.

Sông Nhuệ bắt nguồn từ Sông Hồng (đoạn Liên Mạc) chảy qua Hoài Đức, về Hà Đông, Đa Sỹ, Mậu Lương uốn lượn xuôi dòng về Thường Tín, Phú Xuyên đến tổng Thịnh Đức thì nhập vào với sông Châu của Hà Nam để xuống Phủ Lý. Sông Nhuệ là nguôn thuỷ vãn chính chi phối cho Đa Sỳ. Từ cổ xưa dòng sông này đã là mạch máu giao thông và giao lưu kinh tế từ các địa phương phía Nam, phía Bẳc với Đa Sỹ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *