Khả năng diệu kỳ của khoa học về ảnh nổi

Một trong những điều kỳ diệu nhất của thế kỷ XX được các nhà khoa học đánh giá là khoa học về ảo ảnh, hoặc còn gọi là ảnh nổi, ảnh toàn ký, người đầu tiên đề xuất ý tưởng về khoa học này vào năm 1949 là Dennis Gabor nhà vật lý học Anh, và tên gọi bằng tiếng Anh của môn khoa học về ảnh nổi là Hologra Phy.
Đây là một từ ghép gồm hai phần gốc chữ Hy Lạp holos là toàn bộ, toàn thể và graphy là khoa học về vẽ, ký, phác đồ. Hơn 10 năm sau, vào những năm 1958 đến năm 1961, nhà vật lý người Nga luri Denhisuyk sáng chế ra công cụ để thể hiện ý tưởng khoa học của Dennis Gabor. Khi Luri Denhisuyk công bố sáng chế của ông trong tạp chí “Báo cáo khoa học của Viện hàn lâm khoa học Liên Xô” vào năm 1962, nhiều đồng nghiệp ở Liên Xô tỏ ra nghi ngờ và cho đó là điều không tưởng. Trong khi đó, ở Mỹ, Anh, trong đó có Dennis Gabor nhiệt liệt hoan nghênh Denhisuyk và đến năm 1970, sáng chế của Luri Denhisuyk được chính thức đăng ký tại Liên Xô, còn Dennis Gabor được trao giải thưởng Nobel năm 1971 nhờ có công đề xuất ý tưởng khoa học về ảnh nổi. Ảnh nổi khác ảnh thường ở chỗ nào? Nếu ảnh thường chỉ ghi lại độ mạnh, yếu của sóng ánh sáng hay còn gọi là biên độ sóng, thì ảnh nổi còn ghi lại cả mặt sóng, hay pha của sóng dựa trên nguyên tắc giao thoa của hai sóng kết hợp. Nếu bằng mắt thường nhìn lên tập phim nổi, ta không thấy gì hơn ngoài những vạch, chấm các hình nhăng nhít, nhưng chỉ cần dùng tia lada chiếu lướt qua tâm phim, ta sẽ có ngay ảnh nổi của vật thể hiện ra y như thật, ta có cảm giác như có thể sờ mó được từ mọi phía. Một điều kỳ diệu là ảnh nổi không chỉ copy lại hình dáng bên ngoài mà cả cấu trúc bên trong của vật chất. Bằng chứng là ảnh nổi của một thấu kính lồi có tác dụng y như một thấu kính thực. Ta có thể dùng ảnh nổi của thấu kính đó hội tụ ánh sáng mặt trời để đốt cháy tờ giấy như khi dùng thấu kính thật!. Nhưng điều kỳ diệu nhất là nếu ta vô ý đánh rơi và làm vỡ tâm phim nổi thành nhiều mảnh, thì mỗi mảnh vụn đó vẫn mang thông tin về toàn bộ vật thể, nghĩa là vẫn cho ta ảnh nổi về vật thể đó. Năm 1971, trường hội họa nghệ thuật ảnh nổi đầu tiên trên thế giới được mở tại San Francisco của Mỹ. Hiện nay, Viện bảo tàng nghệ thuật ảnh nổi được mở lại nhiều nước trên thế giới. Công nghệ ảnh nổi không dừng lại ở lĩnh vực hội họa. Nó đang khai phá những hướng mới trong tiến trình nghiên cứu các bí mật của tự nhiên. Nhiều vấn đề khoa học kỹ thuật rất phức tạp được đặt ra trong lĩnh vực khoa học, di truyền học liên quan đến khoa học ảnh nổi. Thí dụ, một số nhà khoa học đưa ra giả thuyết cho rằng cá denphin sử dụng sóng âm thanh tạo ra ảnh về nổi về thế giới bao quanh nó. Nhờ thế, nó có khả năng nhận biết bạn tình của nó được cách ly và nuôi ở hai bể cách nhau rất xa. Hoặc từ sâu thẳm dưới đại dương, nó có thể nhận ra người quen qua tiếng gọi. Kỳ diệu hơn, gần đây các nhà di truyền học và điện sinh học. Bộ gien di truyền bằng sóng điện sinh học tạo ra ảnh khối về cơ thể sống của chủ nhân. Ảnh nổi do gien tạo ra chính là khuôn mẫu buộc các tế bào phải phát triển theo. Điều đó giải thích tại sao chỉ cần dùng các tế bào cũng có thể nuôi cấy thành các cây hoa phong lan tuyệt đẹp trong ống nghiệm. Như vậy, năm 1949 nhà vật lý người Anh đưa ra ý tưởng ảnh nổi chỉ vì ông muốn tăng thêm tính hấp dẫn của hội họa. Gần 50 năm sau, ảnh nổi đã trở thành môn khoa học có sức khám phá mạnh mẽ giúp con người giải mã được những hiện tượng kỳ bí của vũ trụ.
Lê Minh Quang – Trí Thức Trẻ – số 27 – tháng 9 – 1997.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *