Gặp giám đốc trị rắn độc

Trung tâm nuôi trồng nghiên cứu chế biến dược phẩm Quân khu 9 tên “cúng cơm” là Trại nuôi rắn Đồng Tâm, nổi tiếng cả nước về nuôi, khai thác các loại rắn độc và trị rắn độc cắn. 20 năm qua Trung tâm đã chữa trị cho hơn 10 nghìn người. Tháng 10 năm 1997, Thượng tá, dược sĩ, giám đốc trung tâm Nguyễn Danh Sinh tham dự “Hội thảo thế giới về rắn độc cắn lần thứ nhất” tại Quảng Châu của Trung Quốc, với bản báo cáo khoa học được đánh giá rất cao. Anh Nguyễn Danh Sinh cho biết: Báo cáo khoa học của chúng tôi được nghiên cứu từ thực tiễn nuôi các loại rắn độc, cứu chữa người bị rắn cắn bao gồm nghiên cứu tác hại của các loại nọc độc của rắn đối với cơ thể con người, bào chế thuốc đặc trị và xây dựng phác đồ cấp cứu điều trị. Thời gian nghiên cứu từ năm 1992 đến năm 1997. Thời gian trên chúng tôi tiếp nhận điều trị 3.147 người bị rắn cắn từ khắp các
tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh miền Đông Nam Bộ, trong đó có 1.888 người bị rắn độc cắn. Rắn không độc cắn thì chỉ điều trị chống nhiễm trùng, còn rắn độc cắn thì phải điều trị rất phức tạp. Số bị rắn độc cắn đã điều trị khỏi hoàn toàn với 1.839 người chiếm 97%, chuyển về tuyến sau đề hồi sức hoặc điều trị di chứng là 9 người chiếm 0.48% và có 40 người bị tử vong chiếm 2,1%. Tại hội thảo, có 1 báo cáo của 1 cơ sở điều trị rắn độc cắn ở Trung Quốc: điều trị 40 người và tử vong tới 35 người chiếm gần tới 90%. Các đại biểu nữ lên báo cáo và khóc nức nở, bà kêu gọi thế giới quan tâm đến mối nguy hiểm cực kỳ với con người này, hàng năm đang giết chết nhiều người, bởi vậy thành công của chúng tôi được đánh giá cao.
Phóng viên: nguyên nhân nào dẫn đến vẫn còn 40 người tử vong khi bị rắn cắn đến điều trị ở trung tâm?
Nguyễn Danh Sinh: Phần lớn do đến quá muộn và cấp cứu ban đầu đặt ga rô không đúng quy cách. Trong điều trị rắn độc cắn, kết quả phụ thuộc vào thời gian đưa đi cấp cứu được. Trong số bệnh nhân đến Trung tâm sau khi bị rắn độc cắn chỉ có 40,5% đến trước 1 giờ, 56,5% đến trong khoảng từ 1 giờ đến 12 giờ và có 3% đến sau 12 giờ. 1.888 người có đặt ga rô sau khi bị rắn cắn thì 1.123 người chiếm 57% đặt không đạt yêu cầu. Dân gian có quan niệm sai lầm là nếu rắn độc cắn thì vết thương không chảy máu. Hoàn toàn không phải như vậy. Rắn độc cắn thì cũng có thể chảy máu và còn chảy nhiều máu nếu con rắn lớn vết thương, vết thương sâu. 60% người bị rắn cắn đến Trung tâm là bị rắn độc cắn, trong đó có 52% bị rắn lục cắn 8% bị rắn hổ và rắn Mai gầm cắn. Cho nên, khi bị rắn cắn không thể xem thường.
Phóng viên: Không xem thường thì người bị rắn cắn có thể làm gì?
Nguyễn Danh Sinh: Phải khẩn cấp tự sơ cứu. Rắn độc cắn gây nhiễm độc thần kinh và máu, diễn biến rất nhanh. Khi bị rắn cắn phải nhanh chóng buộc ga-ro nơi vào có thể ở phía trên vết rắn cắn từ 3 cm đến 5 cm. Ga-rô triệt để như ga-rô ngoại khoa bằng mọi thứ dây có tại chỗ như dây thun, dây chuối, quai nón… Rửa sạch vết thương bằng mọi thứ nước có được: Nước ao hồ, mương rạch, nước chanh, nước xà phòng, thậm chí nước tiểu hoặc nhai những lá cây chua, chát lấy nước rửa còn bã đắp vào vết thương. Sau đó khẩn trương đưa đến cơ sở y tế. Khi chưa uống thuốc tuyệt đối không mở ga-rô.
Phóng viên: Rắn độc cắn có thể uống thuốc gì?
Nguyễn Danh Sinh: Có mấy bài thuốc cổ truyền.
Bài 1: Là Kim ngân vàng (cả đọt) 20 gram, phèn phi 5 gram, giã nhỏ lấy nước uống, xác đắp vết thương.
Bài 2: Trứng kiến vàng và con kiến vàng khoảng 1 chén ăn cơm, giã lấy nước uống, xác đắp lên vết thương. Cứ 20 phút đến 30 phút uống 1 lần. Nếu bệnh nhân tăng nhiều đờm dãi thì rể đu đủ cái 100 gram, củ sả 50 gram giã nhỏ vắt nước uống mỗi lần 3 đến 5 giọt, cứ 15 phút đến 20 phút uống một lần đến hết trào đờm mới thôi.
Phóng viên: Nhìn vết rắn cắn có thể xác định được là rắn độc hay không rắn độc không?
Nguyễn Danh Sinh: Được rắn độc có 2 răng độc gọi là răng khóa, khi cắn thường mổ xuống và có thể mổ 2 phát liên tiếp. Bởi vậy vết rắn cắn có từ 1 đến 4 dấu răng, vết cắn sẽ có nhiều dấu răng, hình vòng cung, lắm lúc còn gãy răng dính vào vết thương.
Phóng viên: Rắn hay cắn người vào thời điểm nào, ở đâu và tại vị trí nào của cơ thể?
Nguyễn Danh Sinh: Với tỷ lệ 68% bệnh nhân của chúng tôi bị rắn cắn từ 16 giờ đến 24 giờ trong ngày, lúc chập tối nhiều hơn về khuya. 71,1% bị rắn cắn ở ruộng và trên đường đi. Có 3 trường hợp bị rắn cắn khi đi xe đạp, 346 trường hợp bị rắn cắn ở trong nhà.76,95 bị rắn cắn vào chi dưới.
Phóng viên: Trung tâm không phải là cơ sở điều trị nhưng lại cứu được số lượng bệnh nhân không nhỏ trong chứng bệnh cực kỳ nguy hiểm mà nếu không chữa thì dứt khoát sẽ chết. Các anh có gặp khó khăn gì?
Nguyễn Danh Sinh: Xin cảm ơn nhà báo chia sẻ vấn đề này, vấn đề chưa có lối ra của chúng tôi. Qủa thật chúng tôi không được cấp kinh phí điều trị nhưng nhân dân tin tưởng chúng tôi nên tìm đến. Nhiều người bỏ các cơ sở y tế khác để đến. Chúng tôi không thể từ chối, phải gồng mình lên nhưng gồng mãi e khó nổi.
Sáu Nghệ-Trí Thức Trẻ – số 32 – tháng 2 – 1998.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *