Cái gì quyết định sự phát triển của nền văn minh?- phần 1

Trò chuyện với giáo sư Jasred Diamond, nhà xã hội học, sinh lý học, viện sĩ viện hàn lâm khoa học và nghệ thuật Mỹ. Trong cuốn sách Súng săn, bệnh truyền nhiễm và máy móc của mình, giáo sư khẳng định rằng, số phận một dân tộc được quy định bởi môi trường chứ không phải những đặc tính sinh học bẩm sinh, nên hiểu kết luận đó như thế nào? Trong thời gian học đại học ở châu  u, tôi đã kết bạn với người Đức, người Anh và người Nam Tư. Vợ tôi là người Ba Lan, so sánh số phận của bản thân với bạn bè, tôi rút ra kết luận, hoàn cảnh địa chính là yếu tố tác động mạnh mẽ nhất đến cuộc đời mỗi cá nhân. Không ít nhà khoa học đã công khai khẳng định, hoặc âm thầm thừa nhận rằng dân da trắng thống trị thế giới, bởi họ mang trong mình hệ thống gen thông minh hơn…? Đó là thuyết kỳ thị chủng tộc, trước hết không đúng sự thật! Không hề có bằng chứng đủ tính thuyết phục khẳng định, các xã hội loài người khác nhau ở cấp độ văn minh và mức chênh lệch ấy quyết định trình độ phát triển nền văn minh. Quan điểm ấy của giáo sư được chứng minh rằng kết quả các công trình nghiên cứu khoa học? Tất nhiên, công trình nghiên cứu đầu tiên tôi thực hiện 36 năm trước ở Niu Ghine. Khi ấy thổ dân sở tại còn sử dụng công cụ lao động thời đại đồ đá, mọi người còn ở truồng, cũng chưa có hệ thống quản lý theo mô hình xã hội tập trung. Như một người da trắng điển hình, đáp máy bay tới đó, tôi đinh ninh rằng, họ là những người lạc hậu, bởi tất cả đều ngu dốt, đần độn, mù chữ… Thực tế thì không phải như vậy. Họ là những người thông minh, tháo vát, và đặc biệt khôn ngoan. Vậy tôi tự đặt câu hỏi, điều gì đã xảy ra, khi họ chỉ có những công cụ từ thời đại đồ đá, còn tôi, kim loại, cho dù tôi hoàn toàn không thông minh hơn họ? Sau nhiều năm sống ở Niu Ghine, tôi thiên dần về quan điểm, chính thổ dân Niu Ghine thông minh hơn người da trắng. Tại sao? Trước hết, đã hàng ngàn năm người da trắng châu  u sống trong những quốc gia với hệ thống chính quyền tập trung có bộ máy cảnh sát và tòa án. Trong xã hội như thế, nguyên nhân tử vong phổ biến nhất chỉ có thể là những căn bệnh một thời gắn liền với tình trạng dân cư tập trung đông đúc, ví dụ các bệnh đậu mùa. Các vụ giết người hãn hữu mới xảy ra, chiến tranh không phải là quy luật. Nếu ai đó không chết yểu vì bệnh đậu mùa hay lao phổi, khi trưởng thành họ sẽ chuyển giao hệ thống gen cho thế hệ kế tiếp. Trái với người da trắng, thổ dân ở Niu Ghine sống trong những cộng đồng quá nhiều để có thể lan truyền các bệnh truyền nhiễm. 

Trần Minh- Tri Thức Trẻ – Số 72 tháng 6 năm 2001

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *