Bàn thêm về “Thời gian có khẳ năng thụ thai”

Hà Nội ngày 3 tháng 5 năm 1996. Kính thưa “Trí thức trẻ”. Mấy hôm trước tôi có may mắn được đọc tập san “Trí thức trẻ” số 3 năm 1996. Tôi thấy mình phải cảm ơn quý báo vì trong số báo này đa số các bài tôi thấy là rất bổ ích, có chọn lọc rất cẩn thận. Đặc biệt là một số bài về y học tôi rất quan tâm. Có những bài tôi thấy rất lý thú như “Trường hợp nong động mạch vành đầu tiên thành công ở Việt Nam”, “Mẹ cho não, bố cho xương”, “Tim nhân tạo có từ 5 nghìn năm về trước?”, có những bài tôi thấy rất thiết thực như “Mười ngộ nhận tai hại về thuốc kháng sinh”, “Ngủ chập chờn – kẻ sát nhân giấu mặt”, “Họ hàng với HIV”. Tôi thấy nội dung báo rất phù hợp với tên báo “Tri thức trẻ” và dự định sẽ tiếp tục tìm mua Tri Thức trẻ để đọc. Kính thưa quý báo, tôi xin mạo muội có một góp ý nhỏ. Tôi nghĩ tất nhiên một quyển báo phải có bài hay và bài không hay lắm. Song, tôi thấy rất đáng tiếc là giữa bao nhiêu bài bổ ích lại có một bài có nhiều thông tin hoặc là sai lệch hoặc là khó hiểu là bài “Yêu nhau lúc nào có thể thụ thai?”. Bài này đề cập đến vấn đề thụ thai, đi sâu vào chu kỳ kinh nguyệt, việc rụng trứng và trứng thụ tinh. Là một người làm về sức khỏe sinh sản, tôi xin được bàn đến một số thông tin bài đưa ra. Thứ nhất là thời gian có khả năng thụ thai. Bài báo đề cập không rõ về thời gian này vì đưa ra rất nhiều ý kiến khác nhau. Trên thực tế, y học đã công nhận như sau: Thời gian có khả năng xảy ra việc thụ tinh: là 1 ngày trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt. Do trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt (tính từ ngày bắt đầu hành kinh đến ngày bắt đầu hành kinh tiếp theo) trứng thường rụng một lần và mỗi lần sống được 1 ngày, nên thời gian 1 ngày này là thời gian có khả năng xảy ra thụ tinh (tức kết hợp trứng và tinh trùng – tế bào sinh dục nam). Trường hợp cá biệt rất hiếm rụng hai trứng liên tiếp thì thời gian này dài hơn một chút, nhiều nhất là thêm 1 ngày. Khoảng thời gian mà việc giao hợp có thể dẫn đến thụ thai: dài hơn thời gian một ngày nói trên. Lý do rất đơn giản là tinh trùng có thể sống được 3 đến 5 ngày kể từ khi phóng vào đường sinh sản của người phụ nữ, nên có thể nằm chờ trứng rụng nếu trứng chưa rụng. Khoảng thời gian giao hợp có thể dẫn đến thụ thai do đó là khoảng 6 ngày, gồm 5 ngày trước khi trứng rụng và ngày rụng trứng. Thứ hai là ngày rụng trứng là ngày nào thì ở mỗi người mỗi khác. Cái đó tùy thuộc vào độ dài và tính đều đặn hay không đều đặn của chu kỳ kinh nguyệt. Trứng thường rụng một lần trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt. Xin nhắc lại chu kỳ kinh nguyệt được tính từ ngày bắt đầu hành kinh đến ngày bắt đầu hành kinh tiếp theo (không phải tính từ ngày hết kinh như nhiều chị em phụ nữ hiểu nhầm). Có một quy luật chung là trứng rụng mà không thụ tinh thì 12 đến 16 ngày sau khi trứng rụng sẽ hành kinh. Như vậy thì nếu chu kỳ kinh nguyệt vô cùng đều đặn, đúng 28 ngày, thời điểm trứng rụng nằm trong khoảng từ ngày 12 đến ngày 16 của chu kỳ. Với chu kỳ đều đặn 31 ngày, thời điểm rụng trứng nằm trong khoảng từ ngày 15 đến ngày 19 của chu kỳ… Song đa số phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt không được đều đặn như vậy, đo đó mà khó xác định hơn. Nếu các chu kỳ chỉ chênh lệch nhau hai ba ngày (có thể gọi là tương đối đều đặn) thì người ta có thể theo dõi trong 6 đến 8 tháng rồi tính được một khoảng thời gian có khả năng chứa ngày rụng trứng, nhưng khoảng này lớn hơn nhiều so với người có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn tuyệt đối. Nếu kinh nguyệt rất thất thường, độ dài các chu kỳ chênh lệch nhau nhiều (trường hợp của nhiều phụ nữ) thì không thể tính được theo quy luật ngày này. Ngoài ra cần phải lưu ý nhiều chu kỳ, kinh nguyệt khá đều đặn nhưng lại có thay đổi (hành kinh sớm lên hoặc muộn đi) do căng thẳng tinh thần hoặc do ốm đau. Nếu vậy thì việc tính ngày rụng trứng cũng không đáng tin cậy nữa.
Thứ ba là nơi trứng gặp tinh trùng và thụ tinh: Bài báo nói trứng gặp tinh trùng ở trong tử cung. Như vậy là sai hoàn toàn. Y học cho biết trứng gặp tinh trùng ở trong ống dẫn trứng. Trứng rụng, theo ống dẫn trứng đi về phía tử cung (còn gọi dạ con), nếu có giao hợp và xuất tinh vào âm đạo thì tinh trùng đi lên tử cung rồi lên ống dẫn trứng, và trứng sẽ gặp tinh trùng ở khoảng 1/3 phía ngoài của ống dẫn chứng và việc thụ tinh xảy ra. Sau đó trứng thụ tinh mới đi tiếp về cổ tử cung để làm tổ. Nếu trứng gặp tinh trùng ở trong tử cung như tác giả bài báo nói sẽ thụ tinh và làm tổ luôn ổ tử cung. Nếu vậy thì loài người sẽ vô cùng may mắn vì làm sao còn xảy ra các ca chửa ngoài dạ con (tức chửa trong ống dẫn trứng) do trứng thụ tinh không tới được dạ con mà làm tổ luôn trong ống dẫn trứng. Thứ tư, bài báo có nói đến thời gian hành kinh: “Nếu như trứng rụng không gặp tinh trùng và việc thụ thai không diễn ra thì, ngay sau đó sẽ bị xuất ra ngoài theo chu kỳ kinh nguyệt”. Nói vậy cũng không chính xác. Y học cho biết trong trường hợp việc thụ thai không xảy ra thì 12 đến 16 ngày sau khi trứng rụng mới xảy ra hành kinh. Tôi cũng xin lưu ý thêm là cần phân biệt các thuật ngữ “chu kỳ kinh nguyệt” và “thời gian hành kinh” chỉ là khoảng thời gian máu kinh từ trong tử cung chảy ra ngoài. Tôi rất mong Tri thức trẻ sẽ luôn là một cánh cửa tri thức được bạn đọc quý trọng và nâng niu.
Nguyễn Quỳnh Trang – Trí Thức Trẻ – số 12 – tháng 6 – 1996.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *