Monthly Archives: August 2016

Kỷ niệm 300 năm sài gòn – thành phố hồ chí minh

Vài nét về dòng họ Nguyễn Cửu dòng võ tướng cao cấp đã có công tổ chức khai khẩn đất đai vùng Gia Định xưa.
Với sự kiện Nguyễn Hữu Cảnh đi kinh lược phương Nam vào năm Mậu Dần năm 1689, toàn bộ vùng đất này tương ứng với miền Đông Nam Bộ đã hoàn toàn thuộc về chúa Nguyễn. Nhưng, trên vùng đất mới này, dân chỉ mới được độ hơn bốn vạn hộ. Đó là một con số quá ít ỏi và vốn con số quá ít ỏi này, đất mới vẫn chủ yếu là đất hoang vu. Để có thể nhanh chóng xóa bỏ tình trạng này, các chúa Nguyễn Phúc Chu sinh năm 1691 đến năm 1725, Nguyễn Phúc Chú sinh năm 1725 mất năm 1738 và Nguyễn Phúc Khoát sinh năm 1738 mất năm 1765 đã thực hiện nhiều phương thức tổ chức khai khẩn khác nhau, trong đó, nổi bật lên bốn phương thức chính là lợi dụng lực lượng di thần và binh sĩ nhà Minh di cư sang nước ta kể từ năm 1679. Cho quan lại đứng ra chiêu mộ dân lưu tán vào khai khẩn đất hoang và định cư trên vùng đất mới. Sử dụng quân đội đồn trú ở Gia Định vào việc khai khẩn đất đai để vừa giữ gìn lãnh thổ, vừa tự giải quyết những nhu cầu thiết yếu về lương thực và thực phẩm. Cho phép vào tạo điều kiện cho tầng lớp đại địa chủ đứng ra chiêu mộ nhân dân các địa phương đi khẩn hoang. Trong bốn phương thức nói trên, phương thức thứ ba giữ một vị trí rất là quan trọng. Ngay từ năm 1688, các tướng lĩnh cao cấp như Mai Vạn Long và Nguyễn Hữu Hào đã từng cho quân lính khai khẩn nhiều vùng đất kéo dài từ Mỹ Tho về đến khu vực thành phố Hồ Chí Minh ngày nay. Sau năm Mậu Dần – 1698, chính Nguyễn Hữu Cảnh cũng từng cho binh sĩ của mình tham gia vào việc khẩn hoang, nhưng có công lớn nhất trong việc sử dụng quân đội đồn trú để tổ chức khai khẩn đất đai vùng Gia Định xưa vẫn là các tướng lĩnh cao cấp thuộc dòng họ Nguyễn Cửu. Theo ghi chép của Đại Nam Thục lục và Đại Nam liệt truyện thì dòng họ Nguyễn Cửu đã có đến trên một chục võ tướng cao cấp trong đó có rất nhiều người làm nên sự nghiệp ở đất Gia Định xưa. Báo cáo này không tham gia vào việc giới thiệu công lao khai khẩn đất đai của các võ tướng cao cấp thuộc dòng họ Nguyễn Cửu, chỉ xin giới thiệu và nét về lai lịch của dòng họ Nguyễn Cửu mà thôi.
Thời Lê Thế Tông sinh năm 1573 mất năm 1599 bà Lê Kính Tông sinh năm 1599 mất năm 1619 có quan diện Tiền Đồ Kiếm Điểm là Nguyễn Quảng. Nguyễn Quảng người huyện Tống Sơn nay thuộc Thanh Hoá. Ông được phong tới chức Quận Công, Nguyễn Quảng có con trai tên là Nguyễn Kiều cùng là một võ tướng. Vì không phục chúa Trịnh là Trịnh Tùng sinh năm 1570 mất năm 1623, Nguyễn Kiều đã nhận mật thư của Trịnh Phi Nguyễn Thị Ngọc Tú rồi trốn vào Nam. Nguyễn Kiều được chúa Nguyễn Phúc Nguyên đón tiếp rất nồng hậu, gả con gái là Nguyễn Thị Ngọc Đình cho, lại cho Nguyễn Kiều được mang họ Nguyễn Phúc, vì thế sử cũ vẫn thường chép họ tên ông là Nguyễn Phúc Kiều. Đến năm Minh Mạng nguyên niên năm 1820, dòng họ Nguyễn Phúc này mới được đổi thành Nguyễn Cửu. Nguyễn Cửu Kiều có hai người con trai rất là nổi tiếng, đó là Nguyễn Cửu Ứng và Nguyễn Cửu Dực. Cả hai đều là võ tướng cao cấp, Nguyễn Cửu Ứng từng được chúa Nguyễn Phúc Trăn sinh năm 1687 mất năm 1691 phong tới Chưởng Doanh Thống Chế. Nguyễn Cửu Dực cũng được chúa Nguyễn Phúc Trăn phong tới chức Chưởng Doanh Thống Chế như anh.
Con trưởng của Nguyễn Cửu Kiều là Nguyễn Cửu Ứng có hai người con trai được sử cũ nhắc tới. Người thứ nhất, con trưởng tên là Nguyễn Cửu Thế còn có tên khác là Nguyễn Cửu Ứng có hai người con trai được sử cũ nhắc tới. Người thứ nhất còn có tên khác là Nguyễn Cửu Vu, vừa là võ tướng cao cấp được chúa Nguyễn Phúc Chú sinh năm 1725 mất năm 1738 phong tới chức Hữu Quân Đô Đốc, Thiếu Phó, lại vừa được kết duyên với con gái của chúa Nguyễn Phúc Chu sinh năm 1691 mất năm 1725 là Nguyễn Thị Ngọc Phượng. Con trai thứ của Nguyễn Cửu Ứng là Nguyễn Cửu Khâm thì rất tiếc là do chơi bời lêu lổng, bị phạm tội nên không được cất nhắc gì. Con thứ của Nguyễn Cửu Kiều là Nguyễn Cửu Dực có một người con rất nổi tiếng đó là Nguyễn Cửu Vân. Ông là người từng nhiều phen cầm quân tung hoành ở đất Gia Định, được chúa Nguyễn Phúc Chu sinh năm 1691 mất năm 1725 phong tới chức Phó Tướng dinh Trấn Biên. Chính Nguyễn Cửu Vân là người đã tổ chức rất là thành công việc khai khẩn miền đất từ Cù Úc nay thuộc tỉnh Tiền Giang về đến tận đất Sài Gòn.
Thế hệ thứ tư của dòng họ Nguyễn Cửu ở xứ Đàng Trong cũng có không it võ tướng cao cấp, và có tài tổ chức khẩn hoang. Về dòng trưởng, Nguyễn Cửu Thế có ba người con trai là Nguyễn Cửu Quý, Nguyễn Cửu Thông và Nguyễn Cửu Pháp. Nguyễn Cửu Quý được phong tới Ngoại Hữu Chưởng Doanh, khi mất được truy tặng hàm Tá Lý Công Thần, Tả Quân Đô Đốc, tước Uyên Quận Công. Nguyễn Cửu Thông được phong tới chức Nội Tả Chưởng Doanh, khi mất được phong hàm Trấn Thủ, tước Kính Quận Công. Nguyễn Cửu Pháp được lấy con gái thứ tư của chúa Nguyễn Phúc Chú sinh năm 1725 mất năm 1738 là Nguyễn Thị Ngọc Doãn, được phong tới chức Nội Hữu Chưởng Doanh, tước Hoán Quận Công.
Về dòng thứ, Nguyễn Cửu Vân có ba người còn rất nổi tiếng. Một là Nguyễn Cửu Triêm được phong tới chức Thống Tướng dinh Trấn Biên. Hai là Nguyễn Cửu Đàm, được phong tới Hữu Quân Phó Tiết Chế. Và bà là bà Nguyễn Thị Khánh tức Bà Nghè, người đã tổ chức khai khẩn đất đai vùng sông Bình Trị tức sông Thị Nghè ở Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay và để lại cho đời tên đất Thị Nghè rất là trìu mến.
Lý Thị Mai-Trí Thức Trẻ – số 40 – tháng 10 – 1998.

Vì sao thilemon và baukis không sống bên nhau mãi mãi?

Philemon yêu Baukis và Baukis say đắm Philemon. Sự âu yếm của Philemon đã giúp Baukis vượt qua mọi nỗi ưu phiền. Vào những phút giây bâng khuâng, nghi hoặc, Philemon có thể dựa vào lòng chung thủy không có gì phá vỡ nổi của Baukis. Họ bố sung cho nhau một cách tuyệt đẹp và luôn luôn khăng khít bên nhau. Trước mắt họ, người ta tán dương những phẩm hạnh của tình yêu, thì quả thật họ không hiểu là người ta đang nói chuyện gì nữa. Đối với họ, tình yêu thật sự tự nhiên như thể hoạt động hô hấp hoặc tiêu hóa vậy. Hoặc như chính bản thân cuộc sống. Năm tháng qua đã nhuộm bạc tóc thái dương, uốn còng lưng xuống và làm hằn lên gương mặt những dấu ấn chỉ có họ mới hiểu được. Một hôm, Philemon vô cùng ngạc nhiên phát hiện ra rằng lòng chung thủy của Baukis khiến ông ớn đến tận mang tai, và ông đã bỏ đi cùng với một cô bán hàng trẻ tuổi. Song ông lại cảm thấy thương hại bà Baukis nên ông đã gửi về cho bà một kẻ thay thế chính ông. Tất nhiên, đó là Robot có tên gọi là Philemon. Chương trình của nó thật đơn giản, không chút ma mãnh: yêu Baukis một cách âu yếm, thủy chung, cho đến khi từ giã cõi đời này. Cơ cấu của Robot hàm chứa tất cả những đặc điểm riêng của nguyên mẫu thực. Hơn nữa chúng lại được hiệu chỉnh cho phù hợp với những quan niệm lý tưởng của Baukis. Baukis ngạc nhiên đến bực mình, khi chiều hôm đó, thay vì chồng bà, kẻ trở về nhà lại là một robot. Nhưng tình cảm của Philemon robot thật là nồng nhiệt, hết mực đồng cảm, và bà Baukis, cuối cùng đành cam chịu nghe những lời âu yếm thì thầm rót vào tai trước khi đi ngủ không phải từ một con người thực, mà từ một robot với những cơ quan bằng plastic. Và rồi lại ngân lên một khúc ca hoa tình, khi bà Baukis khốn khổ đâm ra phải lòng ông Tomasek góa vợ, một nhân viên ngành đường sắt đã nghỉ hưu, và bỏ rơi Philemon robot. Nhưng bà cảm thấy là cần phải an ủi Philemon trong tình cảnh đau khổ của ông bao năm sống hòa thuận đã gắn bó họ với nhau vì vậy bà đã gửi về một Baukis robot thay vì chính bản thân bà. Như vậy là tình yêu của Philemon và Baukis được lưu giữ trong mạng siêu dẫn bằng tinh thể của trí tuệ dẫn bằng tinh thể của trí tuệ điều khiển học và tình yêu đó lý tưởng đến mức tên tuổi của Philemon và Baukis đã đi vào huyền thoại và trở thành biểu tượng của hạnh phúc vợ chồng. Đôi vợ chồng già lụ khụ sống khiêm tốn trong một boong-ke tồi tàn bằng bê tông, không có ai quấy rầy họ cả. Một lần, không biết có một con cáo dại từ đâu chạy đến cắn vào chân Baukis nhưng lập tức nó bị gãy răng và vừa kêu ăng ẳng vừa bỏ chạy, tìm cắn con gì đó có thịt mềm hơn. Tuy nhiên Philemon vẫn tỏ ra hết sức lo lắng. Con vật không hạ được bà đấy chứ, bà Baukis của tôi? Ông đừng lo lắng, ông Philemon thân yêu! Thứ tôn-tiban không làm cho con cáo khốn khổ đó khoái khẩn đâu. Tôi không biết, tôi không biết, có lẽ tôi cần phải dùng máy hàn hơi rà một lượt trên chân bà. Để phòng xa, Philemon nhíu mày lại, còn Baukis thì cười lảnh lót đáp lời ông, bà thật sự cảm động trước sự quan tâm của ông. Sau đó, khi các điều kiện trên trái đất không còn thích hợp với sự sống và loài người di cư lên các sa mạc của Sao Hỏa mà người ta thấy bà niềm nở hơn rất nhiều so với những gì họ còn để lại nhà, thì Philemon và Baukis bị bỏ mặc muốn ra sao thì ra. Những người di dân mang theo tất cả những gì cần thiết cho cuộc sống trên sao Hỏa, kể cả từ chiếc móng ngựa đã hoen gỉ đến mớ dây buộc đã cũ rích. Nhưng họ cần gì đến những robot được đặt chương trình một cách thiếu thực dụng? Philemon và Baukis ở lại trái đất hoàn toàn đơn độc, có điều là chuyện đó không khiến họ lo lắng, chúng ta biết là họ yêu thương nhau biết bao! Đã trôi qua một số đúng hơn là nhiều thời kỳ băng hà, kỳ thứ năm được thay bằng kỳ thứ sáu, rồi kỳ thứ bảy, thứ tám. Trước mắt của Philemon và Baukis đã từng xuất hiện nhiều loài mới của thế giới động vật một số loài thậm chí còn có trí tuệ nữa. Đôi vợ chồng già từ lâu không còn ra ngồi ngoài bậc của boong – ke, như trước đây nữa, bởi vì bê tông đã hoàn toàn vụn nát ra sau hàng chục nghìn năm. Hơn nữa lúc này chỗ trú thân của đã nằm ở độ sâu là 8 nghìn mét so với mặt nước biển. giống như những tảng đá đơn côi, họ thì thầm với nhau:
Bà có yêu tôi không, Baukis?
Có chứ, tất nhiên rồi… Thế ông có yêu tôi không, Philemon? Thì chính bà biết rồi mà. Thi thoảng Baukis lại thấy khó ở, và Philemon lúc nào cũng cần mẫn chăm sóc bà bằng cách thay những khối tinh thể đã củ hỏng bằng những khối mới do chính tay ông chế tạo nhờ một thiết bị kích thích vi xử lý nhỏ xíu. Philemon sẽ không làm được gì, nếu không có cái thiết bị xách tay mà đi đâu ông cũng mang theo trong chiếc bị nhỏ của mình. Còn khi bệnh tật quật ngã Philemon thì Baukis cũng chăm sóc ông một cách quên mình như vậy. Các thời kỳ băng hà càng ngày càng kéo dài lâu hơn. Băng phủ kín Trái đất phản chiếu sắc đỏ như máu qua các chùm tia của Mặt trời đang tắt dần. Tất cả các đại diện của thế giới động vật đều tan biến mất, không để lại dấu vết gì. Trên những tảng đá lớn và cả trên lưng Philemon, điều này gợi lên những lần cười khanh khánh và những lời trêu đùa hồn hậu của Baukis mọc trên những đám rêu màu hung, còn những khoảng trống giữa các tảng đá thỉnh thoảng lại thấy có cái gì đó lấp lánh lấp lánh. Thời tiết xấu cũng không làm phiền đôi bạn tình cao tuổi. Đáng tiếc là điều đó cũng không giúp được gì, khi sức nóng lên cao quá. Của đáng là khi Philemon và Baukis chưa trị cho nhau, họ cũng có phần nào hơi cẩu thả. Những tiếp điểm mới được hàn một cách trìu mến, thực ra không còn được chắc chắn như trước đây.
Cao Giang- Trí Thức Trẻ – số 33 – tháng 3 – 1998.

Cuộc tranh luận thú vị không nên ân xá tử tù

Nhưng giết thêm một mạng con tôi nữa để làm gì? Hãy tha cho nó được sống, để cho nó một cơ hội được ngẫm nghĩ về tội ác nó đã gây ra, và có lẽ nó sẽ khác đi chăng?”. Và đáp lại bức thư này là một bức thư của một bà mẹ bất hạnh khác từ thành phố Voronhetxo: Đặt tay lên trái tim và tự hỏi: Có bao nhiêu kẻ sát nhân sẽ mang lại lợi ích cho xã hội? Lợi ích duy nhất mà chúng mang lại, có lẽ là làm cho ngành công an không bao giờ có người thất nghiệp. Một có vòng tìm kiếm, truy bắt nghiên cứu, kết tội luôn căng thẳng, tốn nhiều công của, trí lực của biết bao người lương thiện. Còn những kẻ giết người, nếu được ân xá thì sau khi mãn hạn lại ngựa quen đường cũ. Hãy thử nghĩ mà xem. Chúng ta đã giết con trai duy nhất của ai? Và kẻ sát nhân thì vẫn được gia ân sống? Bà đề nghị ân xá cho con trai bà – kẻ giết người bằng lòng nhân đạo từ những bà mẹ khốn khổ có con bị giết? Bà thử nghĩ xem có ai bằng lòng không? Bọn sát nhân đã giết đứa con giá bé bỏng 11 tuổi của tôi. Nó là lẽ sống, là niềm vui của tôi. Vì vậy, tôi muốn nói với bà rằng: Đừng tiếp tay cho kẻ sát nhân dù chỉ bằng cách xin cho nó được sống để mà ân hận. Hãy nhớ rằng kể cả trong cổ tích thì những nhân vật ác độc bao giờ cũng phải chết! Không, tôi không loạn trí đâu. Tôi chỉ là mẹ của ba đứa trẻ. Là nhà sư phạm. Tôi yêu mọi người, yêu lũ trẻ, dù chúng là ruột thịt của mình hay của người dưng. Và căm thù bọn sát nhân. Đừng ấu trĩ mà nghĩ rằng tống bọn sát nhân vào tù để chúng không thể nào chạy thoát và gây thêm tội ác. Hãy biết: nhà tù chính là nơi tốt nhất bảo vệ bọn giết người khỏi bị thân nhân của người bị hại xé ra từng mảnh trước khi bị xử tử hình. Sẽ ít bọn sát nhân hơn, nếu mỗi tên trong bọn chúng hiểu rằng, mày cướp đi mạng sống của kẻ khác thì nhất định mày phải thế mạng của mày vào! Phải rồi, những kẻ giết người cũng có mẹ, và chúng cũng phải đau khổ, dằn vặt? Cứ để cho Đấng tối cao lấy đi từ chúng sự kế thừa nòi giống. Bởi vì chúng sẽ giáo dục ai đây? Một kẻ giết người mới ư? Và nếu chúng đã có con cái, thì tội nghiệp thay cho lũ trẻ bơ vơ đầy tủi hổ sau án tử hình của cha chúng. Biết làm sao được, hãy cứ dành cho đứa trẻ mồ côi những sự bảo trợ về vật chất khi chúng mất đi người nuôi dưỡng. Nhưng kẻ nuôi dưỡng ấy phải diệt ngay. Tha lỗi cho tôi, hỡi những ai không chung ý nghĩ. Hãy hiểu cho tôi khi các vị ở vào hoàn cảnh của tôi. Chúng đã giết tôi đồng thời với cái chết của con gái tôi. Và tên sát nhân thì được sống? là nạn nhân tiếp theo của hắn đấy. (ký tên một người mẹ). Thiết nghĩ, tôi không cần ghi tên họ làm gì, hàng nghìn người mẹ bất hạnh sẽ ký vào đây! Và cuối cùng, chúng tôi trích đăng một đoạn từ bức thư của ông Khomicop từ thành phố laroxlap. Bức thư nặng nề một tâm trạng trước sự sống và cái chết. Số phận thật trớ trêu khi ông trời xếp đặt tôi, run rủi cho tôi sống cạnh nhà tù ở Karovnhiki nhà tù này tồn tại từ trước cách mạng. Những chuyến xe chở tù ngày ngày đi qua nhà tôi. Ngày nào tôi cũng nhìn thấy những tử tù ngóng ra ngoài bằng chiếc cửa sổ bé tí trên những chiếc xe kiên cố, kín mít. Khi tới nơi, những chiếc cửa sổ bé tí trên những chiếc xe kiên cố, kín mít. Khi tới nơi, những chiếc xe tù dừng lại, những cảnh sát cai ngục đặc biệt tay lăm lăm súng, mở cửa đẩy tên tù bị còng tay đi vào nhà giam. Tôi còn nhớ như in cái lần tôi nhìn thấy một tên giết người, trông nó thật là hiền lành, trắng trẻo. Bạn cũng sẽ không thể ngờ rằng một con người thư sinh như thế lại có thể giết cô gái trẻ bằng con dao nhọn. Tên giết người đi lảo đảo, có lẽ vì đã uống rượu. Bước chân vô định của hắn dừng lại bên cánh cổng, một đôi trai gái đang tình tự. Có thể họ đang bàn về tương lai, khi đứa con của họ ra đời? Tên sát nhân có vẻ không hài lòng điều gì đó có cặp tình nhân kia. Có lẽ là niềm hạnh phúc đang tràn trề trên hai khuôn mặt đôi tình nhân? Và không nói không rằng, tên sát nhân rút dao ra, đâm vào lưng người thiếu nữ. Chàng trai cũng bị hắn đâm vào dao, nhưng may thay anh được cứu sống. Tiếng kêu tuyệt vọng lúc sắp lìa đời của cô gái trẻ còn văng vẳng bên tai tôi. Và có lẽ tên sát nhân là người nghe rõ nhất. Tôi luôn tự hỏi: ở cái phòng biệt giam tử tù kia, liệu trái tim hắn có luôn bị cào xé bởi tiếng kêu xé ruột trước khi chết của cô gái trẻ vô tội? Phải nghĩ thế nào đây? Không có một cái cân nào, dù là cân của con người hay cân của trời, mà cân bằng được cuộc đời của kẻ sát nhân với cô gái trẻ có những lọn tóc óng vàng kiều diễm thả xuống bờ vai. Có nên treo cổ kẻ giết người kia không? Hay là nên nhớ tới lời của Chúa, rằng mọi số phận được sinh ra hay bị lấy đi đều bởi bàn tay của Chúa? Câu hỏi ấy day dứt tôi suốt từ cái giây phút xảy ra vụ giết người ghê tởm này. Làm thế nào với những tử tù đây? Tôi nghĩ hãy cứ để cho chúng sống. Chúng ta sẽ theo dõi cuộc sống đầy dằn vặt của chúng. Nghĩa là chỉ có Chúa trời mới có thể phán xét về sự sống của con người. Và quyết định ấy sẽ hoàn toàn chính xác. Bài báo “Hòn đảo của những kẻ tử tù được ân xá” đã và đăng từ tháng 9 năm 1997. Những bức thư xoay quanh nó vẫn tiếp tục chảy về toàn soạn không ngừng. Những nhân chứng khác nhau. Có lẽ đến một lúc nào đó chúng ta sẽ tìm được câu trả lời tin cậy duy nhất cho câu hỏi hóc búa về sự sống và cái chết này? (Theo tạp chí gia đình Nga).
Phạm Kim Ngân- Trí Thức Trẻ – số 33 – tháng 3 – 1998.

Phòng tránh cá độc biển

Cá nóc và nọc độc
Cá Nóc, tên khoa học Tetraodontidei được phân loại theo bộ răng: Loại Diodon có hai răng, 1 ở hàm trên, 1 ở hàm dưới. Loại Trioson có ba răng, hai ở hàm trên, 1 ở hàm dưới. Loại Tetraodon có 4 răng, hai ở hàm trên, hai ở hàm dưới. Ở nước ta tính trên 20 thứ cá nóc trong số chừng 300 loại mang độc được ghi nhận gồm: Tetraodon Ocellatus là cá nóc mít, Tetraodon Sceleratus là cá tàn nhang, T.Fiuviatus, Diodon Obicularia là các nóc xanh, T. Nunaris là cá nóc gáo, T. Argenteus là cá nóc thu, T. Oblongus là cá nóc gió, T.Hispidus, Chonorhinos Modestus là cá nóc vàng, T.Stellatus là cá nóc mú. Diodon Holacanthus là cá nóc dím, Crayracion Latema là cá nóc trương phi, các loại cá nóc khác như T.Potoca, T.Nigropunetatus, T.Cambodbiensis, T. Abophumbus… Ngư dân vùng biển Phan Thiết tỉnh Bình Thuận phân biệt được bảy loại cá nóc gạo, cá nóc mú, cá nóc rắn, cá nóc mít, cá nóc dím, cá nóc phi và cá nóc thu. Cá nóc hình bầu tròn, khi có người dùng tay vỗ nhẹ lên mình, nó sẽ tự vệ bằng cách ngậm hơi làm phồng mình như một chiếc bong bóng, hơi ngửa đưa bụng lên trời, lờ đờ theo dòng nước, thỉnh thoảng vẫy nhẹ khúc đuôi ngắn. Cá nóc phình hơi to ở cổ, do đó người Trung Quốc gọi là hầu thai ngư, có nghĩa là như mang thai ở cổ. Khi nằm ngửa phơi lớp da bụng, cá nóc còn được bảo vệ nhờ mặt dưới lưng lởm chởm, đầy gai như da nhím. Răng cá nhọn sắc như dao quắm vào nhau như mỏ chim quẹt. Hằng năm cứ vào khoảng tháng 2 là mùa dục động của cá nóc. Từ tháng 3 đến tháng 6 mùa cá để. Loại các nóc Mola Mola đẻ nhiều trứng nhất, đến 300 triệu trứng. Lúc bây giờ bao nhiêu khả năng sinh lý của nó đều được vận dụng để tăng cường cho tuyến dục. Cá nóc là loại rất phàm ăn, nhất là trong mùa sinh sản. Trong thời gian này cá nuốt bao nhiêu phiêu sinh vật độc mà không chết, vì nó có thể chịu đựng được chính nọc độc của nó hơn 6 lần số lượng nọc độc chứa chấp. Ngoài ra, trong suốt thời kỳ dục động, cá nóc còn vơ vào cơ thể rất nhiều nọc độc mà không hề hấn gì bởi tất cả đều tập trung ở tuyến sinh dục và bộ phận tiêu hóa gan, ruột. Độc tính của cá nóc thay đổi. Cùng một loài, ở chỗ này thì độc trong khi chỗ khác thì không. Nọc độc có tính đề kháng với nhiệt. Do vậy khi đem sấy khô hoặc xào nấu độc tính của nó chẳng gia giảm là bao. Nọc độc của cá nóc có thể gây chết người nhanh chóng nếu như chỉ ăn 30 gram cá nóc gạo vào thời kỳ có trứng. Nếu đem nấu cá cóc thì độc tố của nó hòa tan vào nước, chỉ húp chừng một thìa cũng đủ bị ngộ độc tử vong. Thường khi ngư dân đánh lưới hay đập chết cá nóc ngay mạn ở thuyền, trứng, gan, ruột cá bị dập làm cho nọc độc ngấm vào các thớ thịt dù vất bỏ ruột gan khi ăn vẫn bị ngộ độc. Nọc độc của cá nóc có rất nhiều trong tuyến sinh dục, gan, ruột. Khi cá đẻ trứng, nọc thường ngấm vào hai bên sườn, giáp với chùm trứng. Khoảng nửa giờ sau khi ăn nhầm cá nóc độc, nọc độc đã nhiễm vào hệ thần kinh, gây đau nhói dạ dày, buồn nôn ói mửa nước nhớt, đau bụng mà không đi chảy, không sốt, chân tay rũ liệt cứng đờ. Sau đó mồ hôi ra đầm đìa, tâm thần và thị giác rối loạn. Cuối cùng hàm dưới và cổ họng cứng dần đưa nạn nhân tới cái chết do nghẹt thở. Theo kinh nghiệm của ngư dân Bình Thuận thì ở cá nóc biển rất kỵ muối. Muối làm tiêu nọc độc của cá nóc, người ta cho biết khi bị ngộ độc thì dùng muối đắp lên khắp cả người, thời gian khoảng 12 tiếng đồng hồ, dùng trái bông vải đem nướng chín, bỏ vô nồi sắc lấy nước cho uống.
Vì là một động vật cao cấp, có vỏ não, có khả năng phán xét các giá trị biết lựa chọn và thích nghi cho nên mọi quyết định liên quan đến hành vi tình dục và sinh sản của con người đều có sự tham gia của ý thức. Ý thức can thiệp ngay từ khi lựa chọn bạn tình: Tiêu chuẩn ngoại hình mới chỉ là một phần mà còn phải xét đến năng lực trí tuệ, phẩm chất đạo đức, tâm hồn. Khả năng phán xét các giá trị là cơ sở cho mối quan hệ chung thủy giữa vợ chồng, phòng ngừa AIDS và nhiều cạm bẫy sa đọa khác. Tình dục càng trở nên có ý nghĩa hơn trong cuộc sống con người kể từ khi ra đời những thành tựu khoa học về phòng tránh thai. Các phương tiện tránh thai giúp con người làm chủ những qui luật sinh lý khắc nghiệt về sinh sản, làm cho hành động tình dục trở nên yên tâm hơn. Chính mối lo về những thai nghén không mong muốn đã làm giảm những cảm xúc tình dục. Sự hợp tác của người chồng trong việc thực hiện các biện pháp kế hoạch hóa gia đình là biểu thị sự quan tâm đến sự hạnh phúc và sức khỏe của người vợ. Hiểu biết về trách nhiệm của người chồng. Khả năng tập trung tư tưởng tốt nhất sẽ đạt được buổi sáng từ 7 giờ đến 10 giờ và cuối giờ chiều đầu giờ tối từ 17 giờ đến 20 giờ. Cũng cần phải làm việc trong nhịp độ thư giãn dăm, bảy phút. Theo bác sĩ Ingrid Daimer, nhà công nghệ lao động trí óc Đức, bằng cách như thế, có thể nâng cao được năng lực của trí tuệ tới 30%. Cũng lệ thuộc nhiều vào cá tính, thói quen và phương pháp tăng cường khả năng tập trung trí lực. Theo Juliusz Kuhel, nhà tâm lý học thuộc Đại học Tổng hợp Osnabrucken của Đức, nhiều người chỉ có thể minh mẫn nhất lúc yên tĩnh, được khen ngợi hoặc khi viên mãn. Những người khác có năng lực cao nhất khi bị stress, sự thách thức và phải thực hiện nhiệm vụ quan trọng. Chỉ các chủ doanh nghiệp và các sếp không ngoan là những chuyên gia tâm lý xuất sắc nhất đối với có thể điều khiển đội quân biết phát huy năng lực cao nhất để thực hiện mọi nhiệm vụ theo yêu cầu.
Lê Hữu Lê- Trí Thức Trẻ – số 33 – tháng 3 – 1998.