Monthly Archives: February 2016

Cách giúp con cái phát huy hết khả năng

Phần lớn các bậc làm cha mẹ chỉ đơn giản biết rằng con họ có thể giỏi hơn. Vậy thì, tại sao con họ lại không học giỏi hơn?
Theo Susan Savey, nhà cố vấn tâm lý tại các trường dân lập ở Melbourne nước Úc, phần lớn các em trong tuổi thanh xuân đều chưa cố gắng học tập với hết khả năng của mình. Trường hợp của các em ấy, không giống một số em khác đã cố gắng nhưng chỉ đạt được kết quả thấp, hoặc vẫn đang phấn đấu thêm. Nơi những em mà sau nhiều cố gắng, chỉ thành đạt dưới trung bình, vẫn có sự nổi bật giữa khả năng bẩm sinh, so với sự ra công gắng sức học tập… Trước hết, cần tìm hiểu xem tại sao phần lớn các em lại không dốc hết sức mình. Kế đó mới có thể tìm cách giúp đỡ chúng.
Nỗi lo sợ về sự thất bại
Nhiều em đạt dưới trung bình vì nghĩ rằng thà như vậy lại được an toàn. Mặc du mang tiếng là không cố gắng, còn hơn cố gắng mà lỡ thất bại. Một số em có thể mắc phải điều này, nếu không tự xét lại mình, tự kỳ vọng quá cao không tha thiết việc trước mắt, hoặc là cha mẹ cũng kỳ vọng quá cao, hoặc là sợ bị so sánh với anh em ruột học giỏi hơn mình. Chẳng thà bị chỉ trích là người còn hơn lỡ xui xẻo bị đánh giá là ngu đần, hay không học giỏi.
Kém năng động
Một số em không nhận thấy rõ mình đang hướng về mục tiêu nào và không tìm thấy lý do để cố gắng sức tại nhà trường. Chúng sẽ mất đi sự năng động, và không bao giờ có niềm vui trong học hành. Thăm dò xem chúng thích ngành nghề nào cũng là điều có ích để có thể hỗ trợ chúng thường xuyên. Chúng không cần phải quyết định chắc chắn muốn theo ngành nghề nào, mà chỉ cần nhận thức rằng chương trình giáo dục có hướng về một lĩnh vực nghề nghiệp.
Những sự xung đột giữa các em với gia đình
Lơ là chểnh mảng trong việc học rồi rơi vào kết quả thấp, cũng thường là các mà các em phản ứng ngầm chống đối cha mẹ. Các em không nên để sự xung đột với gia đình chi phối việc học của mình. Để đối phó với những lục đục trong nhà, cha mẹ phải có biện pháp hòa giải, hoặc xử lý thỏa đáng.
Áp lực của bạn cùng trang lứa
Thật khó sửa đổi cá tính của một đứa bé, khi nó đã quen nghĩ rằng chẳng bỏ công làm tốt như vậy. Những em nào không có sự quan tâm của cha mẹ, sẽ chịu ảnh hưởng cá tính bạn bè cùng trang lứa trong việc học. Việc làm có hiệu quả nhất: hướng dẫn các em nhìn vào mục tiêu của chúng trong tương lai và tập trung vào những bộ môn học chúng thích nhất. Đôi khi cần phải thay đổi môi trường, ngăn cách chúng khỏi những ảnh hưởng tiêu cực nếu thầy cô giáo chịu khó sắp xếp lại lớp.
Thảo Lê – Trí Thức Trẻ – số 27 – tháng 9 – 1997.

Minh Triết của thuyết mờ – phần 3

Ngược lại đó là một công giúp chúng ta khảo sát rõ ràng, và chính xác hơn những đối tượng mơ hồ thành những đối tượng rõ ràng và chính xác”. Cho nên, theo một nghĩa nào đó, có thể cần gọi đó là lý thuyết chính xác hoặc là lý thuyết thông minh… Mặt khác, những quy tắc suy luận trong lô gich mờ rất phù hợp với tập quán suy nghĩ của con người, cho nên đó là công cụ giúp cho việc mô hình hóa và tự động hóa các hoạt động của con người trở nên dễ dàng hơn. Và cũng vì vậy, lô gich mờ ngày càng được ứng dụng rộng rãi.
Những sản phẩm mờ
Một trong những nguyên nhân khiến cho kỹ thuật mờ phát triển rất mạnh trong những năm gần đây là để điều khiển các thiết bị, ta không cần xây dựng những mô hình toán học phức tạp, như các mô hình số kinh điển. Đặc biệt, đối với những quá trình phức tạp, luôn luôn thay đổi và khó định nghĩa, lý thuyết điều khiển mờ đã tỏ ra là một công cụ có nhiều tính ưu việt. Còn trong công nghệ phần mềm máy tính các chương trình máy tính, tính từ năm 1993 tới nay, đã có trên 1500 phần mềm được xây dựng trên nguyên lý của lô gich mờ. Với lô gich mờ, những khái niệm rất mơ hồ ví dụ như hơi ít, rất ít, hơi nhiều, khá nhiều, ước chừng…. điều có thể dễ dàng được hình thức hóa bằng ngôn ngữ lập trình. Các cấu trúc mờ đã làm cho các chương trình trở nên ngắn gọn, chiếm ít chỗ trong bộ nhớ, giá thành rẻ và dễ tiến hành sửa chữa hơn. Và điều quan trọng hơn cả là các chương trình đó trực quan hơn, chạy nhanh hơn và dễ sử dụng. còn những chiếc máy giặc mờ thì lại có tính năng đặc dị. Quần áo bị bẩn thì phải giặc, thế nhưng quần áo bị bẩn đến mức nào, cần dùng bao nhiêu nước, cần bao nhiêu bột giặt và vò trong nhiêu lâu? Đó là những ý nghĩ thường xuất hiện trong đầu, khi chúng ta phải thực cái công việc chẳng mấy thích thú này. Những máy giặt tự động thông thường hiện nay chỉ hoạt động theo những quy trình nhất định bất luận quần áo nhiều hay ít, bẩn tí hay bẩn nhiều, bẩn do bụi hay do dầu mỡ… nó đều sử dụng cùng lượng nước và tự động làm việc trong một khoảng thời gian ấn định. Thậm chí nếu bạn đãng trí, quên không cho quần áo vào máy, thì nó vẫn cứ nhắm mắt mà giặt. Nhược điểm của nó thật rõ ràng, có điều chúng ta vẫn cho đó là một chuyện thường tình.Với những chiếc máy giặt mờ thì khác nếu như quên không cho quần áo vào, thì dù có bấm nút khởi động, nó nhất quyết sẽ không chịu chạy. Vấn đề là trong máy có lắp đặt thiết bị truyền cảm mờ, có khả năng xác định gần đúng trọng lượng quần áo, độ bẩn, loại bẩn…. trên cơ sở đó máy tự động điều chỉnh lượng nước, lượng và loại bột giặt, thời gian giặt thích hợp nhất… Do đó, máy giặt mờ sẽ giặt quần áo sạch hơn, lại tiết kiệm được điện và nước. Trong lĩnh vực phục vụ sinh hoạt Nhật là nước đã đi tiên phong trong việc ứng dụng các thiết bị điều khiển mờ. Từ giữa những năm 80, Nhật đã triển khai kế hoạch sản xuất các dụng cụ điện gia dụng có lắp đặt thêm thiết bị điều khiển mờ. Riêng trong năm 1990 doanh thu từ các sản phẩm mờ của Nhật Bản đã lên tới 1,5 tỷ đô la Mỹ. Theo một số dự báo, trong vài năm tới, thu nhập từ các sản phẩm mờ của Mỹ sẽ vượt qua con số là 1 tỷ đô la Mỹ. Doanh thu từ các sản phẩm mờ trên toàn thế giới trong năm 1995 là trên là 3 tỷ đô la Mỹ, năm 1997 ước tính sẽ là 6 tỷ đô la Mỹ, và doanh thu mỗi năm sẽ tăng lên khoảng 76%…. Có thể nói một cuộc cách mạng, một quá trình mờ hóa đang diễn ra trên quy mô toàn cầu.
Tất Hùng – Trí Thức Trẻ – số 26 – tháng 8 – 1997

Minh Triết của thuyết mờ – phần 2

Khi xem phim các em bé thường hỏi mẹ ơi, đó là người tốt hay kẻ xấu? Trong con mắt trẻ thơ, con người được chia thành 2 loại tốt, xấu. Khi trưởng thành, tư duy của con người trở nên mềm hơn, ngoài người tốt, và người xấu còn có người vừa tốt vừa xấu, và tầng lớp trung gian này chiếm tớ khoảng 95%. Mặc dù vậy, cách nghĩ của người vốn còn nhiều dấu vết của phương phức tư duy cực đoan lưỡng cực. Hàng ngày chúng ta thường nghe thấy những nhận định đại loại: “anh ta thật tuyệt vời”, “vợ tôi là hết ý”, “hắn là đồ bỏ đi”… Trong không ít trường hợp, chỉ căn cứ vào một hai sự việc hoặc là ấn tượng, người ta đã có thể đưa ra những kết luận mang tính tuyệt đối. Những trường hợp chỉ vì một lời nói mà cả cuộc đời bị vùi dập nhất ngôn định thân phận, không phải là hiếm trong lịch sử. Và đó cũng là điều hết sức phi lý.
Lai lịch của toán mờ
Để đi từ tư duy tuyệt đối lưỡng cực đến tư duy linh hoạt đa cực, nhân loại cũng đã phải trải qua một tiến trình dài tương tự sự trưởng thành của một đứa bé. Từ hàng nghìn năm nay, khi suy xét những vấn đề thương ngày cũng như trong tư duy học thuật, chúng ta thường vận dụng lô gich kinh điển do Aristotle, triết gia thời thời cổ đại Hy Lạp, sáng tạo ra từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên. Lô gich của Aristotle được xây dựng trên hai luật cơ bản: “luật mâu thuẫn” và luật bài trung. Nói một cách dễ hiểu nếu A là B, thì A sẽ không thể không phải con khỉ (không phải B). Ví dụ một con vật A là con khỉ (là B), thì không phải con khỉ (không phải là B). Nói cách khác: Từ một dữ kiện, chỉ có thể suy ra được một trong hai kết luận, nếu một kết luận là đúng, thì kết luận còn lại là sai, và chỉ lựa chọn được một trong hai thứ đó luật bài trung. Đến giữa thế kỷ 19, với sự xuất hiện của đại số lô gich đại số Boolean, các mệnh đê lô gich đã được diễn tả bằng công thức toán học. Trong lo gich kinh điển, một kết luận chỉ có thể là đúng hoặc sai cho nên hàm số lô gich cũng chỉ có 2 giá trị bằng 1 hoặc bằng o. Tuy nhiên, lo gich kinh điển cũng như đại số Boolean cũng có những nhược điểm rất dễ nhận biết. Ví dụ như, nếu suy xét theo lô gich kinh điển, con người ta chỉ có thể chia thành 2 loại và mỗi một người chỉ có thể được xếp vào một trong loại đó đã là người tốt, thì không thể là xấu, ngược lại đã là xấu thì không thể là tốt. Rõ ràng là, cách suy luận hình thức đó không phù hợp với suy đoán thông thường. Trong rất nhiều trường hợp, đúng là rất cần sự chính xác và rõ ràng tuyệt đối, đúng là nhờ có đại số lô gich, rất nhiều công việc của con người đã có thể giao phó cho các thiết bị điện tử hoặc máy tính thực hiện. Tuy nhiên, lô gich kinh điển, lưỡng cực không thể áp dụng được cho tất cả các vấn đề thực tế. Và đó cũng là lý do xuất hiện của lo gich mờ một loại lô gich đa cực, chấp nhận những giá trị trung gian.
Lô gich mờ đã khắc phục sự cứng nhắc của lo gich kinh điển bằng cách chấp nhận những kết luận trung gian, có tính chất quá độ. Hàm sô lo gich mờ có thể nhận những giá trị trung gian giữa 0 và 1. Do đó theo quy tắc suy luận trong lô gich mờ, con người không những có thể chia ra thành tốt – xấu, mà cũng có thể là giữa tốt và xấu, nhiệt độ không chỉ là nóng lạnh, mà còn có thể là ấm, mát… Điều đặc biệt nhất là cách suy luận trong lô gich mời thường được phát biểu theo quy tắc nếu thì. Ví dụ: nếu nhiệt độ trong bình nước tắm hơn lạnh thì tăng thêm nhiệt độ, nếu quần áo quá bẩn, thì tăng thêm bột giặt. Như vậy có thể thấy, tuy mệnh là mờ là mơ hồ song lý thuyết mờ không phải là một thứ lý luận, chuyên biến đổi những thứ rõ ràng thành những thứ mô hồ.
Tất Hùng – Trí Thức Trẻ – số 26 – tháng 8 – 1997.